Norveç, Ortadoğu’da devam eden çatışmayla ilgili askeri operasyonlara katılma niyetinde değil. Başbakan Jonas Gahr Støre, Salı günü Oslo’daki Norveç Gemi Sahipleri Birliği’ni ziyaret ederek, Norveç’in Ortadoğu’daki çatışmaya askeri olarak dahil olmasını reddetti.

Støre şunları söyledi: “Amerikan tarafından Körfez’e askeri kapasite katkısında bulunmamız istendi ve bu konu gündeme getirildi. Cevabımız ise Norveç’in bunu iki ana nedenden dolayı yapmayacağı yönündedir.”

“Birincisi, askeri kapasitemizi burada, kuzeydeki yakın sularımızda kullanmak zorundayız. Devam eden büyük bir askeri tatbikatımız var ve orada bulunmamız gerekiyor.”

“Diğer bir konu da, bu tür bir savaşı yürütecek kapasitemizin olmaması. Tekrar ediyorum, bunun bir yetkimiz yok ve bu, Kızıldeniz’de yaptığımız gibi gemilere refakat etmekle ilgili değil. ABD Başkanı’nın aynı anda NATO’ya, Japonya ve Çin’e (NATO üyesi olmayan ülkeler diyebilirim) çağrıda bulunduğunu gördüm, ancak cevabımız bu şekilde.”

Støre, çatışmanın sona ermesinin önemini vurgulayarak tarafları müzakere masasına oturmaya çağırdı.

“Çatışmaların bir şekilde durdurulması gerekiyor. Bir tür müzakereye geri dönülmesi şart. Şu anki zorluk, ilgili taraflar arasında doğrudan müzakerelerin çeşitli nedenlerle çok zor hayal edilebilmesidir, bu nedenle bir tür üçüncü faktöre ihtiyaç var. Normalde Birleşmiş Milletler veya bölgesel aktörler olması gereken bir tür aktörün devreye girmesi gerekiyor, ancak şu an için umut etmemiz gereken şey bu.” diye vurguladı.

Ayrıca sivil gemilere yönelik tehditleri “kabul edilemez” olarak nitelendirdi ve İran’ı üçüncü ülkelere yönelik saldırıları durdurmaya çağırdı.

Başbakan, savaşın Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği veya NATO’dan bir yetki olmaksızın yürütüldüğünü belirterek, “Bu savaş, yakın müttefikler ve ortaklarla istişare edilmeden gerçekleşti. Bu bir gerçektir.” dedi.

Støre’nin karamsar bakış açısı, Norveç Gemi Sahipleri Birliği’nde savaşın tırmanma potansiyeli ve daha fazla çatışmayı önlemek için müzakerenin gerekliliği hakkındaki konuşmasına yansıyor. “Korkum şu ki, tırmanma göreceğiz, çünkü bu tek bir ülke tarafından yürütülen bir savaş değil. İki ülke var, İsrail ve ABD, ve strateji ve bunun nasıl gelişeceği konusunda aynı hedeflere sahip görünmüyorlar,” dedi.

Çatışma, küresel petrol taşımacılığı için kritik bir deniz geçidi olan Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol sevkiyatlarını önemli ölçüde aksattı. Dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri bu güzergâh üzerinden taşınıyor.

Støre, Norveçli gemi sahiplerine hitaben yaptığı konuşmada, “Elbette, küresel petrolün beşte biri oradan geçiyor. Hürmüz Boğazı’nın bir tarafında ve diğer tarafında gemiler olabilir. Ve bu kapanma, ki tamamen kapalı değil çünkü İran bazı gemilerin geçmesine izin veriyor, başka bir karmaşık durum. Bu elbette sizin için büyük bir zorluk ve kabul edilemez bir durum” dedi ve ekledi: “İran’ın karşı saldırısı aynı zamanda uluslararası hukuk ve deniz güvenliği için de büyük bir tehdit oluşturuyor ve bölgesel ve küresel sonuçları olan daha fazla tırmanma riski taşıyor.”

Başbakan konuşmasında, “Aslında sizler, son on yıllara göre çok daha önemli ve daha önce hiç olmadığı kadar göz önündesiniz,” diye vurguladı.