KOSDER Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Yusuf Yalçın Çapoğlu’nun sorularını yanıtlayan, Lockton Omni Genel Müdürü Ülker Gürdeniz ilk defa ABD – İsrail – İran krizinden derinden etkilenen Hürmüz Körfezi krizini net rakamlara döktü.

Hürmüz Körfezi’nin kapalı bir deniz olması ve tek çıkışının Hürmüz Boğazı olması nedeniyle Süveyş ve Panama gibi diğer sekiz kritik geçiş noktasına ayrıldını belirten Gürdeniz, “Dünya petrol rezervlerinin yüzde 48’i bu bölgededir. Küresel petrol ticaretinin yüzde 20’si, LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) sevkiyatının ise yüzde 25’i Hürmüz üzerinden geçer” dedi.

Katar’ın toplanması 3, 5 yıl sürer

Kriz öncesi günde 120 gemi geçerken, Nisan 2026 itibarıyla bu sayının 15-20’ye düştüğünü dile getiren Gürdeniz, “Katar enerji tesislerine saldırılar sonucu LNG kapasitesinin yüzde 17’si zarar görmüş ve şirket “Mücbir Sebep” (Force Majeure) ilan etmiştir. Bu kaybın telafisi 3-5 yıl sürecektir.

Bölgede şu an operasyonel olarak mahsur kalmış iki bin gemi ve yaklaşık 20 bin denizcinin bulunduğunu hatırlatan Gürdeniz, krizin deniz sigortası kısmını ise şöyle anlattı :

Sigortada prim şoku

“Londra sigorta piyasasının (Lloyd’s ve Company Market) ortak karar organı olan Joint War Committee (JWC), riskli bölgeleri belirleyen en yetkili kurumdur. JWC, 3 Mart 2026 itibariyle Arap Denizi’ni genişletmiş; Kuveyt, Katar, Bahreyn, Umman ve Cübuti gibi ülkeleri “istisna bölgesi” ilan etmiştir. Daha önce bu ülkelerin karasularında bekleyen gemiler ek prim ödemezken, artık her biri Additional Premium (AP) kapsamındadır. Basra Körfezi ek primi kriz öncesi binde 7 seviyelerindeyken, körfez bekleme için bu prim 10 katına çıktı.  Hürmüz Boğazı’ndan diplomatik onaylarla geçiş kararı verilirse 100 katına kadar çıkabilecektir”

Aktüaryal kırılma

“Sigortacıların matematiksel analizleri bu krizle “kırılma” yaşamıştır. Bölgedeki sadece 20 adet VLCC (200.000 tonluk tanker) gemisinin sigortacıya maliyeti (gemi bedeli + yük + çevre + kira kaybı) 27 milyar dolardır. Bu, küresel denizcilik sigorta prim hacminin yaklaşık yarısıdır”

NOC – İptal Duyurusu

“Sigortacının teminatı iptal etmesi, geminin sigortasız kalması değildir. Bu, sigortacının “şartları revize etmek istiyorum” demesidir. Normalde 7 gün olan süre; ABD, Rusya, Çin, İngiltere veya Fransa krizin tarafıysa 72 saate düşer. 72 saat sonunda armatör ya yeni şartları kabul eder ya da teminatı sonlandırır. Bir gemi, fiziksel hasar almasa bile operasyonel veya siyasi nedenlerle bir su yolunda 12 ay boyunca mahsur kalırsa, armatör sigortacıdan gemi bedelini (Total Loss) talep etme hakkı kazanır. Eğer gemi “çıkma fırsatı varken” kendi isteğiyle kalmışsa (ticari nedenlerle vb.), sigortacı bu ödemeyi yapmayabilir”

Savaş Sorumluluk Sigortası

Standard P&I poliçeleri savaşı istisna bırakır. Bu nedenle War P&I teminatı iki katmanlıdır. Tekne-makine harp poliçesinin bir parçasıdır ve gemi bedeliyle sınırlıdır. Gemi bedelini aşan (örneğin 1 milyar dolarlık çevre kirliliği) sorumluluklar için devreye girer”.

Mürettebat Hakları ve MLC (Denizcilik Çalışma Sözleşmesi)

“P&I kulüplerinin verdiği MLC Blue Card, mürettebatın savaş risklerine karşı korunmasını sağlar. Eğer armatörün harp sigortası yoksa, PNI kulübü personelin tazminatını (ölüm, sakatlık, yurda iade) öder ancak bu tutarı daha sonra armatörden geri ister (rücu eder)”

Siber riskler ve teknolojik savaş

Gemilerin sinyallerinin bozularak yanlış sulara (örneğin İran karasularına) yönlendirilmesi ( GPS Spoofing – Sinyal Yanıltma) ciddi bir risktir. Bu durumun hasar ödemesi alabilmesi için siber saldırının arkasında “politik bir motivasyon” olması gerekir. Eğer adi bir suçsa (hackerlık vb.), standart tekne-makine poliçesi devreye girer; politikse harp poliçesi öder”

Tarihsel kıyaslamalar ve gelecek

“1980-1988 İran – Irak savaşında 400 gemi vurulmuş, 100’ü batmıştır. Bugün o güne göre gemi ve yük değerleri kat be kat fazladır. 1967-1975 arası, Süveyş Kanalı’nda 8 yıl mahsur kalan ve sarı filo olarak adlandırılan 14 gemi, bugün Hürmüz’deki gemiler için bir “uyarı” niteliğindedir. Burada sigortacılık tek başına çözüm değildir. Rusya-Ukrayna savaşındaki “Tahıl Koridoru” gibi diplomatik ve askeri (eşlik/escort) çözümler gereklidir. Sigorta teminatı her zaman vardır ancak doğru şartlar ve diplomatik temaslar sağlandığında çalışır. Sektör olarak en büyük korkumuz savaşın bölgesel olarak yayılmasıdır”

The post Gürdeniz : “Hürmüz’de çözüm diplomatik koridor” appeared first on Haber Denizde.