Petrofin Research tarafından derlenen küresel gemi finansmanı hakkındaki son rapora göre, küresel bankalar 2025 yılında gemi finansmanı piyasasının kilit oyuncuları olarak ortaya çıktı.

Petrofin Research’ün, ağırlıklı olarak dünyanın en büyük 40 bankasına odaklanan son küresel gemi finansmanı araştırmasına göre, geçen yıl gemi taşımacılığına verilen krediler 300,6 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti ve bu da 2024’teki 283,6 milyar dolarlık toplam rakama göre %6’lık bir artış anlamına geliyor.

BNP Paribas, bankalar arası gemi finansmanında liderliğini sürdürürken, bankaların büyük çoğunluğunun denizcilik sektörüne yönelik olumlu tutumunu koruması nedeniyle 2025 yılında gemi finansmanından hiçbir banka ayrılmadı.

Avrupa, en büyük 40 bankanın %50,4’ünü oluşturarak ve 151 milyar dolarlık kredi sağlayarak hâlâ en büyük gemi finansmanı alanını temsil ediyor.

Asya ve Avustralya bankaları (APAC), 2024’teki düşüşlerini tersine çevirerek %8,3’lük bir büyüme kaydetti.

İlginç bir şekilde, Japon bankaları en büyük 40 banka arasındaki paylarını 2024’teki %22’den 2025’te %26’ya çıkardı. Benzer şekilde, ABD bankaları da portföylerini %6,7 oranında artırdı. 

Petrofin’in açıklamasına göre, Yunan bankaları yıllık bazda %37’lik etkileyici bir büyüme göstererek, toplam portföy hacmini 2024’teki 18 milyar dolardan 23,6 milyar dolara çıkardı. Yunanistan’ın pazar payı ise 2024’teki %6,1’den %7,8’e yükseldi. Fransa, Belçika, Hollanda ve Almanya’nın pazar payları ise benzer seviyelerde seyrediyor ve düşüş eğiliminde.

Yunanistan Merkez Bankası, Yunan bankaları arasında gemi taşımacılığına kredi verenler arasında ilk sırada yer alırken, onu Eurobank, Piraeus Bank ve Alpha Bank takip ediyor. Bu dört bankanın tamamı artık dünyanın en iyi 40 gemi finansmanı bankası arasında yer alıyor.

İskandinav bankaları da bir önceki yıl yaşanan %8’lik düşüşün ardından %16,2’lik önemli bir artış kaydederek 2025 yılı için toplam 26,2 milyar dolara ulaştı.

Petrofin Research’e göre, yerel bankalar da dahil olmak üzere tüm bankaların küresel toplam banka kredisi yaklaşık 425 milyar dolar civarında olup, bu rakam küresel gemi finansmanının tüm türlerinin toplamının %60’ından biraz fazlasını oluşturmaktadır. Petrofin, leasing, ihracat finansmanı ve alternatif sağlayıcılar da dahil olmak üzere tüm kredi türlerini kapsayan küresel gemi finansmanı için yaklaşık 680 milyar dolarlık ihtiyatlı ve gösterge niteliğinde bir rakam vermiştir.

Aynı zamanda, küresel filo ve sipariş defterinin değeri bir önceki yıla göre %7 artarak 2,03 trilyon dolardan 2,17 trilyon dolara yükseldi.

Araştırma, jeopolitik gelişmelerin ve ABD politikalarının finans akışlarını nasıl yeniden şekillendirdiğini gösteriyor. 2025 yılında, ABD politikaları Çin gemilerini ve Çin leasingi yoluyla edinilen gemileri hedef aldığı için banka dışı kredileri geçici olarak etkiledi. 2024’teki güçlü yükseliş trendi geçici olarak durdu ve bankalar bu açığı yeniden finansman ve yeni finansmanlarla doldurdu. Ancak, ABD’nin kısıtlama ve ceza tehditleri azaldığında Çin leasingi hızla büyümesine devam etti.

Rekabetin artmasıyla birlikte 2025 yılında kredi koşulları da borç alanlar lehine iyileşti. Ayrıca, özellikle yıl ilerledikçe, işletme sahipleri iyi nakit akışları ve artan likidite elde ettiler.

Petrofin, Ortadoğu/İran’daki jeopolitik gelişmelerin ve ABD ile Çin arasındaki devam eden temel farklılıkların kredi verenleri olumsuz etkilemediğini belirtti. Gemi finansmanındaki artış, yıl ilerledikçe yükselen piyasa ve gemi değerleriyle desteklendi. 

Görünüm daha temkinli. Bankacılık tarafında, rekabet devam ederken kredi marjları daha da aşınıyor ve şartlar daha esnek hale geliyor. Bununla birlikte, bankaların piyasaların gelecekte bir noktada gerileme gösterebileceğinin farkında oldukları ve bu nedenle kredi-değer oranlarında daha dikkatli davranmaya başladıkları ve mali açıdan güçlü müşterilere kredi vermeyi tercih ettikleri belirtilmelidir.

Petrofin Research’e göre, 2025 yıl sonu itibarıyla küresel banka kredilerinin toplamının yaklaşık 425 milyar dolar olması tahmin ediliyor. Bu rakamın, yeni gemi inşa finansmanı, küresel filonun değerindeki artış ve hurdaya çıkarma oranlarındaki düşüşle birlikte 2026/2027 yıllarında mütevazı bir şekilde artması bekleniyor. Mütevazı büyüme tahmini, bankaların risklerini sınırlamaya ve kredi-değer oranlarını (LTV) artırmamaya yönelik çabalarına dayanmaktadır.

Bu arada, Çin, Yunanistan ve Japonya gibi büyük gemi sahibi ülkeler gemi sipariş etmeye devam ediyor. Çin 72,8 milyon GT ile başı çekerken, onu 53,2 milyon GT ile Yunanistan ve 27,4 milyon GT ile Japonya takip ediyor. Alternatif yakıtlı gemi siparişlerinde de benzer oranlar görülüyor, ancak GT bazında Japonya ikinci sırada, Yunanistan ise üçüncü sırada yer alıyor. İlginç bir şekilde, Japonya, siparişlerinin %62’sini alternatif yakıtlı gemilere ayırarak, Çin’in %33’üne ve Yunanistan’ın %26’sına kıyasla en büyük alternatif yakıtlı gemi taahhüdünü gösteriyor.