52 yıl önce Kıbrıs’ın Girne kapısını kimler açtı?

Bugün “Ayşe Tatile Çıksın” parolası ile başlayan Kıbrıs Barış Harekatı’nın 52’nci yıldönümü… Amiral Cem Gürdeniz, kaleme aldığı ve “Tarihe not düşmek adına…” diye başladığı anlamlı yazısında, “Girne’de kıyıbaşını tutmak için ölüme gözünü kırpmadan giden çıkarma gemileri komutanları ile deniz piyade komuta personelinin isimlerini paylaşmayı borç bilirim” dedi.

52 Yıl Önce Girne’de Kıyıbaşını Tutan Kahramanlara

Cem GÜRDENİZ

20 Temmuz 1974 Cumartesi sabahı 08.47’den itibaren Türkiye’nin Doğu Akdeniz jeopolitiğinin değişimi başladı.

Kıbrıs Barış Harekatı‘nın akışı içinde Girne batısındaki 80 metrelik kıyıya sahip Pladini (sonradan Yavuz Plajı) plajına birinci dalgada gücü zafere taşıyacak 12 LCM (Mekanize Çıkarma Aracı) 1. Grup Komutanı Deniz Binbaşı Yılmaz Şener taktik kontrolü altında yaş kapak atmıştı.

Başlangıçta 1. dalgayı yani mızrağın ucunu oluşturan 12 LCM’yi, 2.dalgada LCU’lar (Genel Malzeme Çıkarma Aracı) ve 3. dalgayı da LCT’ler (Tank Çıkarma Aracı) izlemişti.

TCG Ertuğrul Tank Çıkarma Gemisi‘nde (LST) oluşturulan komuta kontrol merkezi emrinde sevk edilen çıkarma birlikleri Jandarma 18 botu tarafından rehberlenerek Yavuz plajı önüne sevk edildiler.

ÇIKARMA YAPILACAK PLAJ SON ANDA SEÇİLDİ

Gemilerin en etkili şekilde önünde küçük bir adacık ve azami 80 metre kıyıya sahip gerçekte çıkarma yapmak için son derece olumsuz koşullar içeren sahile kapak atması büyük başarıdır. Bu plajın son anda seçilmesi amfibi doktrine göre en uygun Girne plajlarının hemen hemen hepsinin tahkim edilmiş, engellenmiş ve en önemlilerin mayınlanmış olmasından kaynaklıydı.

Seçilen bu zor plaja ilk dalgada 12 LCM ile büyük bir ustalıkla çıkılmasında deniz subaylarına harekât okulunda amfibi harekat dersleri vermiş olan 1. Grup Komutanı Deniz Binbaşı Yılmaz Şener’in bilgi ve tecrübe birikimi büyük rol oynadı.

Amfibi Dz. Pd. Alayı Komutanı Deniz Güverte Yarbay Neşet İkiz’in bulunduğu çıkarma aracının kapağı Kıbrıs’ın ıslak kumuna değdiğinde karargahının harekât subayı Deniz Piyade Kd. Üsteğmen Ahmet Aksu kendisine dönerek, “Çok şükür bu günleri gördük komutanım” demişti.

Türk Deniz Piyadeleri “Allah Allah” sesleri arasında ok gibi ilk dalganın LCM botlarından fırladı. Deniz piyadeler 20 saatlik deniz geçişinden sonra yoğun ateş altında kıyıbaşını tutmak üzere karaya çıkmıştı.

KIYIBAŞI MIZRAĞIN UCUDUR

Düşman kıyısındaki bu stratejik hattın işgali askeri harekât nevileri içinde en zor olandır. Zira kıyıbaşı tutulmadan başta tank olmak üzere zırhlı araçlar karaya çıkarılamazdı. Zırhlı birlik olmadan da adadaki ağır Rum yığınaklanmasına karşı hiçbir şey yapılamazdı. Tankı ancak tank durdurabilirdi.

O nedenle deniz piyadeler ne pahasına olursa olsun bu hattı tutmalı ve müteakip dalgalarda kara kuvvetlerine ait piyade ve zırhlı birliklerin kısa sürede adaya çıkarılması sağlanmalıydı.

Demir bir kaba benzeyen çıkarma gemisi içinde çıkacağı yerde neyle karşılaşacağını bilmeyen deniz piyadesi ve kıyıya doğru yaklaşan gemi personeli aslında bilerek ve isteyerek kaderlerinin bilinmezliğine ilerliyorlardı. İnsan hayatında o anlardan daha belirsiz ve riskli bir başka ortam yoktur. Ya ölecekler ya da hayatta kalacaklardı.

İLK ŞEHİT HABERİ

20 Temmuz sabahı Amfibi konvoyun 15 Mekanize Çıkarma Aracı (LCM); 10 Tank Çıkarma Aracı (LCT); 19 Genel Malzeme Çıkarma Aracı (LCU)‘nun gemi komutanları, gemilerinde sadece Türk Leventlerini değil aynı zamanda Kurtuluş Savaşından sonra ilk vatan savaşına katılan Türk ulusunun onurunu da taşıyordu. O kıyıbaşı tutulacak ve zırhlı araçlarla piyadeler Kıbrıs’a çıkarılacaktı.

Yoğun ateş altında iki ve üçüncü dalgalar da kıyıya çıkarıldı. 09.30’dan itibaren 150 metrelik bir koridor ile Girne’ye bağlanan asfalt yola ulaşılmış ve kıyıdaki birikme önlenmişti. Dördüncü dalga saat 10.00’da kıyıya kapak atmıştı. İlk şehidimiz bu dalgada verildi. Onarım timinde bulunan tersane işçisi Ahmet Ersoy kıyıdan açılan ateşle şehit düştü.

KIYIBAŞI 13.00 ULARINDA TUTULDU

Bu başarının ardından Mersin’e geri dönen çıkarma gemileri 21 ve 22 Temmuz tarihlerinde durmaksızın asker, cephane ve zırhlı araç taşımaya devam etti. Bu şekilde Kıbrıs Barış Harekatı‘nın gerek birinci gerekse ikinci safhalarının başarısı mümkün oldu.

41 gemi ve birlik komutanı ile 38 deniz piyade subayının emir ve kumandası altındaki amfibi gücümüz Büyük Taarruz‘dan tam 52 yıl sonra denizaşırı bir harekatla Doğu Akdeniz jeopolitiğini alt üst eden zaferin kapısını açtı.

KIYIBAŞI MİLLETİN ONURUDUR

Bu kapıyı açanların en genci bugün 70’li yaşlarında.
Bazıları ebediyen aramızdan ayrıldı.

Türk ordusunun adaya çıkışının yolunu açan başları dik bu kahramanlara, buradan minnet, vefa ve saygı ile selam duruyoruz. Tutulan kıyıbaşı Anadolu’nun ve Kıbrıs Türkü‘nün onurunu tarihe teslim etmiştir. Kıbrıs Barış Harekâtı‘nda TCG Kocatepe’de ve Kıbrıs topraklarında hayatını Anadolu’nun geleceğine feda eden şehitlerimizin ruhları önünde tazimle eğiliyor, gazilerimizi minnet ile anıyoruz.

Dilerim 20 Temmuz 1974 günü tutulan kıyıbaşı asla terk edilmez ve Türk askeri adadan geri çekilmez. Böylesine jeopolitik bir hatanın sonrasında hiçbir KKTC Hükümeti güven ve huzurla nefes alamaz. Anadolu geceleri rahat uyuyamaz.

Tarihe not düşmek ve gelecek kuşakların hatırlamasını sağlamak maksadıyla Girne’de kıyıbaşını tutmaya yani ölüme gözünü kırpmadan gitme kahramanlığını gösteren çıkarma gemileri komutanları ile deniz piyade görev grubu komuta personelinin isimlerini paylaşmayı borç bilirim. Milletimiz bu isimleri unutmayacaktır.

ÇIKARMA GEMİLERİ PERSONELİ

Deniz Görev Grup Komutanı: Tuğamiral Emin Göksan (vefat); Kurmay Başkanı: Dz. Alb. Ertuğrul Üçler (Vefat); Çıkarma Gemileri Komodoru: Dz. Kur. Alb. Ahmet Özon (vefat); TCG Ertuğrul Tank Çıkarma Gemisi Komutanı Dz. Gv. Bnb. Ergun Çakırer (vefat).

Grup Komutanları: Dz. Bnb. Yılmaz Şener, Dz. Bnb. Erdinç Karagöz, Dz. Bnb. Fikret Inık (vefat), SAT SAS Komutanı: Dz. Bnb. Yılmaz Cengiz.

TCG Kuvvet Romörkörü Komutanı: Ütğm. Armağan Yüzbaşı.

LCT Komutanları: Ütğm. İsmail Kıran TCG LCT 103 K.; Ütğm. Ali Yavuz LCT 104 Komutanı; Ütğm. Özden Gökçek LCT 105 Komutanı; Ütğm. Deniz Asuğman LCT 107 Komutanı; Ütğm. Akyar Kentmen LCT 108 Komutanı; Ütğm. Erdal Sayın LCT 110 Komutanı; Ütğm. Ahmet Er LCT 111 Komutanı; Ütğm. İlkin Sungur LCT 113 Komutanı; Ütğm. Erol Aytürk LCT 114 Komutanı.

LCU Komutanları: Ütğm. Rafet Altan LCU 206 Komutanı; Ütğm. Ferit Atalay LCU 207 Komutanı; Ütğm. Azmi Yazıcı LCU 208 Komutanı; Ütğm. Fahri Aktay LCU 209 Komutanı; Ütğm. Haluk Göçmen LCU 210 Komutanı; Ütğm. Fikret Günel LCU 211 Komutanı; Ütğm. Şakir Alpagut LCU 213 Komutanı; Ütğm. Aziz Duman LCU 214 Komutanı; Ütğm. Tayfun Taylan LCU 215 Komutanı; Ütğm. Ateş Alpaygil LCU 216 Komutanı.

LCM Komutanları: Astsb. İsmail Candan LCU Ç.301 Komutanı (Geçici) Komutanı; Astsb. Selçuk Soyüret LCU Ç.303 Komutanı ; Astsb. Baki Yurdaer Akgün Ç.307 Komutanı; Astsb. Selçuk Ilgın (vefat) Ç.309 Komutanı; Astsb. Sedat Sır Ç.310 Komutanı; Astsb Ali Sarıkaya Ç.312 Komutanı; Astsb. Osman Engin Ç.314 Komutanı; Astsb. Şenel Taşkın Ç.315 Komutanı; Astsb. Mustafa Erkan (Vefat) Ç.317 Komutanı; Astsb. Tacettin Titiz Ç.319 Komutanı; Astsb. Mahmut Argun (Vefat) Ç.320 Komutanı; Astsb. Refik Öztürk Ç.311 Komutanı; Astsb. Gazi Kaya Ç.316 Komutanı; Astsb. Ertan Mete (Vefat) Ç.306 Komutanı.

DENİZ PİYADE SUBAYLARI

Dz. Gv. Yb. Neşet İkiz, Deniz Piyade Alay Komutanı.

Tabur komutanları: Dz. Pd. Bnb. İlhan Aloğlu (vefat); Dz. Pd. Bnb. Tahsin Güven (vefat).

Karargah Subayları: Dz. Yzb. Rıdvan Ündev; Dz. Pd. Ütğm. Yüksel Keçeci; Dz. Pd. Ütğm. Seyit Âli Muhtar; Dz.Pd. Kd. Ütğm. Yıldır Yoro; Dz. Pd. Ütğm. Orhan Ölmez; Dz. Pd. Kd. Ütğm. Ahmet Aksu; Dz. İkmal Yüzbaşı Nazif İl; Dz. İstihkam Teğmen Ferhat Kolat; Dz. İstihkam Ütğm. İbrahim Üskül.

Bölük Komutanları: Dz. Pd. Ütğm. Salih Ocaklı; Dz. Pd. Ütğm. Mehmet Aras; Dz. Pd. Ütğm. Mustafa Yılmaz; Dz. Pd. Ütğm. Hüsnü Zeybek; Dz. Pd. Ütğm. Hasan Volkan (vefat); Dz. Pd. Ütğm. Mustafa Nihat Çetin; Dz. Pd. Ütğm. Muhsin Ergene; Dz. Pd. Ütğm. Mustafa Kılıç (vefat).

Takım Komutanları: Dz. Pd. Ütğm. Sırrı Ogan; Dz. Pd. Ütğm. Aykut Seçen; Dz. Pd. Ütğm. Mesut Günsev; Dz. Pd. Ütğm. Deniz Taşkın; Dz. Pd. Ütğm. Mümtaz Uçar; Dz. Pd. Ütğm. Nabi Duru; Dz. Pd. Ütğm. Necdet Bayacan; Dz. Pd. Tğm. Bülent Alkan; Dz. Pd. Ütğm. Sabahattin Topuz; Dz. Pd. Tğm. Savaşı Uzunali; Dz. Pd. Tğm. Halit Küçükkural; Dz. Pd. Ütğm. Ahmet Kapsız; Dz. Pd. Teğmen Şevket Terdöken; Dz. Pd. Tğm. Ömer Kurt, Dz. Pd. Tğm. Raşit Yaşlı; Dz. Pd. Tğm. Belgütay Varımlı; Dz. Pd. Ütğm. Raif Sümer; Dz. Pd. Atğm. Halil Kolağasıoğlu.