60’tan fazla ülke, uluslararası seyrüsefere açık deniz yollarında geçiş ücreti ve harç uygulanmasına karşı çıkma ve seyrüsefer özgürlüğünü koruma taahhüdünde bulundu.

Avrupa Birliği tarafından pazartesi günü duyurulan deklarasyon, uluslararası deniz hukukunda güvence altına alınan seyrüsefer özgürlüğünün korunmasını ve ticari gemilerin uluslararası seyrüsefere açık boğazlardan geçişini kısıtlayabilecek uygulamalara karşı çıkılmasını öngörüyor.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, girişimin uluslararası deniz yollarının gelir elde etmek veya siyasi baskı oluşturmak amacıyla kullanılmasına karşı olduğunu belirtti.

Kallas, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 60 ülkenin “No Fees, No Tolls” (Ücret Yok, Geçiş Harcı Yok) küresel taahhüdüne katılarak uluslararası deniz yollarında geçiş ücretlerine karşı çıkma sözü verdiğini açıkladı.

Kallas ayrıca diğer ülkeleri de girişime katılmaya çağırdı.

Hürmüz Boğazı’ndaki kriz gündemde

AB’nin girişimi, Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığını etkileyen gelişmelerin yaşandığı bir dönemde geldi.

AB dışişleri bakanları 12 Ekim’deki toplantıda Körfez ve Kızıldeniz’de artan gerilimin yanı sıra Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları ve özellikle Hürmüz Boğazı ile Babülmendep Boğazı’nda deniz güvenliği ve seyrüsefer özgürlüğüne yönelik tehditleri ele aldı.

AB ülkeleri, uluslararası hukuka uygun şekilde seyrüsefer özgürlüğünün yeniden güvence altına alınması gerektiğini vurgularken, bu kapsamda AB’nin deniz güvenliği operasyonlarının güçlendirilmesi de gündeme geldi.

Kallas, Kızıldeniz’in açık tutulmasının Avrupa’nın stratejik çıkarı olduğunu belirterek, uluslararası suların dünya ekonomisinin damarları olduğunu ve herkesin kullanımına açık kalması gerektiğini ifade etti.

ASPIDES için daha fazla savaş gemisi talebi

Toplantıda, ticari gemilerin güvenliğine yönelik eskort talebinin artması nedeniyle AB’nin EUNAVFOR ASPIDES deniz operasyonunun kapasitesinin artırılması da gündeme geldi.

Kallas, operasyonun ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için en az 10 savaş gemisine ihtiyaç olduğunu, ancak mevcut durumda bu sayıya ulaşılmadığını söyledi.

AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi, üye ülkeler arasında konuya ilişkin görüşmelerin sürdüğünü ve daha fazla geminin operasyona tahsis edilmesini beklediğini belirtti.

Kallas, bölgede güvenilir bir güvenlik sağlayıcısı olmak isteyen AB’nin operasyonunun da yeterli kapasiteye sahip olması gerektiğini vurguladı. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı’nın da bir gün önce ASPIDES’in daha fazla gemiyle desteklenmesi yönünde talepte bulunduğunu aktardı.

AB’nin “No Fees, No Tolls” deklarasyonu, uluslararası deniz yollarının tek taraflı ücretlendirme, geçiş kısıtlamaları veya siyasi baskı aracı haline getirilmesine karşı diplomatik bir girişim olarak öne çıkıyor.