Yeni Avrupa Giriş-Çıkış Sistemi (EES) 10 Nisan Cuma gününden itibaren tamamen devreye girecek.

AB kontrol sistemlerini kayda değer ölçüde modernleştirmesi beklenen yeni uygulamanın başlangıç aşamasında oluşacak aksaklıklar yüzünden sınır kapıları ile liman ve havalimanlarında gecikmeler yaşanmasını “kaçınılmaz” kılıyor.

Önümüzdeki Cuma gününden itibaren Avrupa‘ya seyahat etme, yeni değişiklikle birlikte daha zorlaşacak. 

2025 yılının 12 Ekim günü 29 Avrupa ülkesinde kademeli olarak devreye giren AB Giriş/Çıkış Sistemi (EES), 10 Nisan 2026 itibarıyla tamamen işler hale gelecek.

Bu da pasaportlara vurulan damgaların yerini, AB üyesi olmayan ülkelerden kısa süreli gelen yolcular için giriş ve çıkışları ile ülkeye kabul edilmeme kararlarının dijital kayıtlara bırakacağı anlamına geliyor.

BİYOMETRİK VERİLER KAYIT ALTINA ALINACAK

Kullanılan seyahat belgesindeki kişisel bilgilerle birlikte yüz görüntüleri ve parmak izleri gibi biyometrik verilerin kaydedileceği bu yeni sistem, AB’nin sınır güvenliği ve göç sistemlerini modernleştirmek, ayrıca suç ve dolandırıcılığı azaltıp güvenlik risklerini tespit etmek amacıyla devreye alındı.

Sistemin devreye girmesinden bu yana, Avrupa Komisyonu‘na göre, süresi dolmuş veya sahte belgeler gibi nedenlerle ya da ziyaret amaçlarını tam olarak gerekçelendiremedikleri için 24 binden fazla kişinin ülkeye girişi reddedildi. Avrupa için güvenlik riski teşkil ettiği belirlenenlerin sayısı da 600‘ü aştı.

Önümüzdeki birkaç ay içinde Avrupa seyahati mi planlıyorsunuz? Euronews, bilmeniz gereken ayrıntıları derledi:

EES KİMLER İÇİN GEÇERLİ, KİMLER MUAF? 

• EES, 180 günlük bir dönem içinde en fazla 90 günlüğüne Schengen ya da AB ülkelerine kısa süreli seyahat eden AB/Schengen dışı ülke vatandaşları için geçerli. 

• Bu kapsama Birleşik Krallık vatandaşları ile seyahatlerinin amacı turizm ya da iş olsun fark etmeksizin vizeden muaf yolcular da dahil. Ayrıca AB‘de mülk sahibi olup oturma izni bulunmayan kişileri de kapsıyor. 

• Buna karşılık İrlanda ve Kıbrıs EES‘i kullanmaktan muaf; bu da bu ülkelerde pasaportların elle kontrol edilmeye devam edeceği anlamına geliyor. 

• Bazı yolcular ise EES kapsamı dışında.

  Buna, AB ve Schengen üyesi ülkelerin vatandaşlarının yanı sıra bu ülkelerden uzun süreli vize ya da oturma izni bulunanlar, yani AB dışı ülke vatandaşları da dahil. 

• Benzer şekilde, bu ülkelerden biri tarafından verilmiş oturum kartına sahip AB vatandaşı ailefertleri ile geçerli Yerel Sınır Trafiği İzni bulunan bölge sakinleri de muaf. 

• Uluslararası sefer yapan tren ve uçakların mürettebatı ile Barış için Ortaklık veya NATO görevi kapsamında seyahat eden askerî personel ve aileleri de EES‘e tabi olmayacak. 

• Schengen bölgesi dışında başlayıp yine bölge dışında sona eren ve sadece günübirlik uğrak yapan kruvaziyer seferleri için de bazı muafiyetler söz konusu olabilecek. 

• Andorra, San Marino, Vatikan ve Monako vatandaşları da EES sürecinden geçmek zorunda olmayacak.

EES NEDENİYLE HAVALİMANLARINDA GECİKMELER OLACAK MI?

EES‘in tamamen devreye girdiği ilk aylarda, yaz tatili yoğunluğu için ekstra esneklik tanınacağı yönündeki AB güvencelerine rağmen, havaalanlarında ciddi gecikmeler yaşanması bekleniyor.

“Yoğun saatlerde bekleme süreleri düzenli olarak iki saate kadar çıkıyor, bazı havaalanları ise daha da uzun kuyruklar bildiriyor” ifadeleri, havaalanı birliği ACI Europe ile Avrupa Havayolları (A4E) tarafından yayımlanan ortak açıklamada yer aldı.

Gecikmelerin başlıca nedenlerinden biri, 31 Mart‘tan bu yana tüm üçüncü ülke yolcularının EES üzerinden kaydedilmesinin zorunlu hale gelmesi.

HAVALİMANLARINA DAHA ERKEN GİTMEK GEREKECEK 

Daha önce sınır kontrol makamları, seyahat yoğunluğunun arttığı dönemlerde EES işlemlerini kısmen ya da tamamen askıya alabiliyordu. Ancak 10 Nisan‘dan itibaren bu mümkün olmayacak.

Bu da 10 Nisan sonrasında EES kaynaklı gecikmeleri hesaba katmak için yolcuların, normalde giderdiklerinden yaklaşık bir buçuk ila iki saat daha erken havaalanında olmaları gerektiği anlamına geliyor.

Bununla birlikte, EES işlemleri oturdukça orta vadede bu gecikmelerin azalması bekleniyor.

Bu arada havaalanı ve havayolu birlikleri, 2026 yaz sezonu boyunca gerekli olduğunda sınır kontrollerine EES’i kısmen ya da tamamen askıya alma yetkisi verilmesi için Avrupa Komisyonu‘na baskı yapmayı sürdürüyor.

EES  İÇİN BİYOMETRİK PASAPORTA İHTİYAÇ VAR MI? 

• Biyometrik pasaportlar EES için zorunlu değil; yalnızca daha hızlı kayıt ve giriş için self-servis kioskları kullanmak isteyenler için gerekiyor. 

• Standart pasaport sahiplerinin ilk kayıt sırasında görevli bulunan gişeleri kullanmaları ve fotoğraf ile parmak izi vermeleri gerekiyor. 

• Bu veriler üç yıl boyunca saklanacak ve sonraki kontrollerin belirgin biçimde hızlanmasını sağlayacak. Biyometrik veri vermeyi reddeden yolcuların ülkeye girişi ise otomatik olarak reddedilecek. 

• 12 yaşın altındaki çocuklardan parmak izi alınmayacak, ancak yine de fotoğrafları çekilecek. 

EES İÇİN ÖNCEDEN KAYIT YAPTIRMAK GEREKİYOR MU? 

• EES için önceden kayıt yaptırmak gerekmiyor; kayıt işlemi AB’ye girişte sınırda yapılıyor. 

• Kayıt süreci, yukarıda açıklandığı gibi, biyometrik ya da standart pasaport sahibi olmanıza göre değişiyor.

Ancak işlemlerin daha hızlı ilerlemesini isteyen yolcular için başka bir seçenek daha var. 

• EES sistemi için özel olarak tasarlanan AB resmi mobil uygulaması Travel to Europe, üçüncü ülke vatandaşlarının sınır kontrollerini hızlandırmak amacıyla biyometrik fotoğraflarını ve pasaport bilgilerini varıştan 72 saat önceden kaydetmelerine imkân tanıyor. 

• Ne var ki bu, zorunlu sınır kontrolü mülakatının yerini almıyor.

“Travel to Europe” şu anda Portekiz ve İsveç gibi bazı ülkelerde kullanılabiliyor; uygulamanın AB genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.

Uygulama, Google Play ya da Apple App Store‘dan indirilebiliyor; kullanıcıların giriş anketini doldurup kimliklerini doğrulamak için bir selfie çekmeleri gerekiyor. 

Kaynak: euronews.