ABD’nin yaptırımları deldiği gerekçesiyle İran petrolü taşıyan Suez Rajan gemisini ele geçirmesine cevap olarak, İran’ın da Nisan 2023’de, Umman Körfezi’nde Advantage Sweet adlı ham petrol tankerine el koymasının ardından yükün sahibi ile sigortacılar arasında başlayan tartışmaların boyutu büyüyor.

İstanbul merkezli Genel Denizcilik filosunda bulunan Advantage Sweet’deki ham petrolün sahibi olan Chevron ile sigorta şirketleri arasındaki 57 milyon dolarlık tazminat davası, denizcilik ve enerji sektöründe “savaş riski” kapsamının sınırlarını belirleyecek kritik bir dönüm noktasına doğru gidiyor.

Kim ne diyor?

Temmuz 2026’da görülmesi beklenen davaya hazırlık yapan Chevron, bölgede o dönem sigorta primlerinin 50 kat artırılmasının sebebinin tam olarak bu tür saldırılar olduğunu ve paranın ödenmemesinin “poliçenin amacına aykırı” olduğunu savunurken; Zurich ve Liberty Mutual gibi sigorta şirketleri ise el koymanın genel bir savaş eylemi değil, özel bir “yargısal/hükümet kararı” olduğunu ve poliçedeki bazı istisnaların bu durumu kapsamadığını iddia ediyor.

Mart 2026’da ABD Bölge Yargıcı Jacqueline Scott Corley, Temmuz 2026’da başlayacak davanın jürili bir mahkeme yerine doğrudan hakim tarafından karara bağlanacağı bir “bench trial” (kürsü yargılaması) olmasına karar verirken, Chevron, el konulan petrolün değeri olan 57 milyon doların yanı sıra faiz ve masrafları da talep ediyor.

Dava, sınırları belirleyecek

Bu dava çoktan tarafları aşıp, küresel deniz taşımacılığı için emsal bir noktaya doğru gitmeye başladı. Eğer mahkeme sigortacıları haklı bulursa, “savaş riski” sigortası yaptıran şirketlerin devlet destekli el koyma operasyonlarına karşı korumasız olduğu tescillenmiş olacak. Chevron kazanırsa da, sigorta şirketleri bu riski karşılamak için Hürmüz Boğazı ve çevresindeki rotalar için primleri daha da artırabilir.

Mahkemenin kararı, deniz hukukunda “savaş eylemi” ile “devlet el koyması” arasındaki ince çizgiyi de netleştirecek.

Genel Denizcilik’in gemisi

159.058 dwt’lik ham petrol tankeri Advantage Sweet, 2022 yılından bu yana İstanbul merkezli, Geden Lines olarak da bilinen Genel Denizcilik’in filosunda bulunuyor. Şirketin yönetim kurulu başkanı ise Mehmet Emin Karamehmet.

The post 57 milyon dolarlık sigorta kavgası appeared first on Haber Denizde.