Güncelleme: AB ülkeleri arasında, Hürmüz Boğazı’ndaki sivil gemileri koruyabilmesi için AB’nin Aspides deniz operasyonunun yetki alanını değiştirmeye yönelik bir istek yok. Avrupalı liderler, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün sağlanmasına yardımcı olma taleplerini reddetti.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas Pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Aspides Operasyonu’nun yetki alanını değiştirme konusunda şimdilik bir istek yok. Hürmüz Boğazı merkezde olsa da, Kızıldeniz de kritik önem taşıyor. Husilerin müdahil olma riski gerçek, bu yüzden tetikte olmalıyız” dedi.

Brüksel’de AB dışişleri bakanlarıyla yapılan görüşmeden önce, AB dış politika şefi Kaja Kallas, bloğun Aspides misyonunun süresinin uzatılmasının Hürmüz Boğazı’ndaki güvenliği artırmanın “en hızlı” yolu olduğunu öne sürmüştü.

Toplantının ardından yaptığı açıklamada, Yemen’deki Husi milislerinin Kızıldeniz’deki saldırılarından gemileri korumak amacıyla kurulan misyonun genişletilmesine yönelik “hiç istek olmadığını” söyledi.

“Kimse bu savaşa aktif olarak katılmak istemiyor,” dedi.

Kallas daha önce, artan gerilimler ve enerji piyasasındaki aksamalar karşısında Avrupa Birliği’nin Hürmüz Boğazı’nı korumak ve ticari gemi trafiğinin güvenliğini sağlamak için Aspides deniz misyonunu genişletebileceğini söylemişti.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmaya başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı büyük ölçüde kapalı olduğundan, bazı Avrupalı yetkililer AB misyonunun Körfez’de seyrüsefer özgürlüğünü yeniden sağlamaya yönelik bir çabanın parçası olup olamayacağını sorguluyor.

Kallas, Ukrayna’nın tahıl ihracatı için Karadeniz’de yapıldığı gibi, Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların güvenli geçişini sağlamaya yönelik potansiyel bir girişim hakkında BM Genel Sekreteri António Guterres ile görüşmeler yaptığını söyledi.

Ayrıca gübre taşımacılığı için kullanılan deniz yolunun kapatılmasının gelecekte gıda kıtlığına yol açabileceğini de vurguladı.

Kallas, “Antonio Guterres ile Karadeniz girişiminde olduğu gibi, Ukrayna’dan tahılı nasıl çıkarabileceğimiz konusunda da benzer bir girişimin mümkün olup olmadığı hakkında görüşmeler yaptım, çünkü Hürmüz Boğazı’nın kapanması Asya’ya petrol ve enerji tedariki için gerçekten tehlikeli. Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ve doğalgazın %85’i Asya ülkelerine gidiyor. Ama aynı zamanda gübreler için de sorun teşkil ediyor. Bu yıl gübre yetersizliği olursa, gelecek yıl da gıda yetersizliği yaşanacak. Bu yüzden Antonio Guterres ile bunun nasıl gerçekleştirilebileceğini görüştük,” dedi.

Kallas ayrıca, bakanların şu anda Yemen destekli Husi milislerinden Kızıldeniz’deki gemileri korumaya odaklanan AB deniz misyonu Aspides’in görev tanımının değiştirilmesinin mümkün olup olmadığını da görüşeceklerini söyledi.

“Buradaki mesele, üye devletlerin bu görevi gerçekten kullanmaya istekli olup olmadıklarıdır. Eğer bu bölgede güvenlik istiyorsak, bölgedeki mevcut operasyonumuzu kullanmak ve belki de biraz değişiklik yapmak en kolay yol olacaktır. Bu konuda ayrıca ‘İstekliler Koalisyonu’ndan da bahsediliyor,” dedi.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul’un Aspides’in Hürmüz Boğazı’nda faydalı olup olamayacağına dair dile getirdiği şüphecilikle ilgili soruya Kallas şu yanıtı verdi: “Masada yapabileceğimiz şeylerle ilgili önerilerimiz var. Ancak elbette üye devletlerin de desteğine ihtiyacımız var. Eğer üye devletler bununla ilgili hiçbir şey yapmamamızı söylerlerse, bu elbette onların kararıdır. Ancak Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasına nasıl yardımcı olabileceğimizi görüşmeliyiz.”

Kallas, Orta Doğu’daki çatışmaların Ukrayna’daki savaşa sıçrama etkilerine karşı bir kez daha uyarıda bulundu.

“Ortadoğu’ya yönelik ilginin Ukrayna’ya yönelik ilgiyi azaltmaması, oradaki ilginin sönmemesi önemli,” dedi.

Geçtiğimiz hafta Almanya Dışişleri Bakanı Wadephul, askeri gerilimin tırmanması karşısında bu ülkelerle dayanışma göstermek amacıyla Kıbrıs, İsrail, Körfez bölgesi ve Türkiye’yi ziyaret etti.

Wadephul, Ortadoğu’daki mevcut güvenlik durumunu Kıbrıslı mevkidaşı Constantinos Kombos ile görüşmek üzere ilk olarak Kıbrıs’a gitti.

Kıbrıs, Avrupa Birliği’nde Almanya için önemli ve yakın bir ortaktır ve Doğu Akdeniz’deki jeostratejik konumu nedeniyle Avrupa güvenliği ve dış politikasında kilit bir rol oynamaktadır.

ABD Başkanı Donald Trump Cumartesi günü, Hürmüz Boğazı’ndan petrol tedarikinin kısıtlanmasından etkilenen Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore, İngiltere ve diğer ülkeleri Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için çabalara katılmaya çağırdı. Başkan, Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda, “Umarım bu yapay kısıtlamadan etkilenen Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore, İngiltere ve diğerleri bölgeye gemiler gönderirler, böylece Hürmüz Boğazı artık tamamen başı kesilmiş bir ulus tarafından tehdit edilmez” diye yazdı.

Atina, ‘Aspides’ misyonunun Hürmüz Boğazı’na genişletilmesine karşı çıkıyor.

Atina, Avrupa Birliği’nin ‘Aspides’ Operasyonu’nun yetki alanının Hürmüz Boğazı’na genişletilmesi olasılığına karşı olumsuz tutumunu sürdürüyor. Yunan hükümeti sözcüsü Pavlos Marinakis’in siyasi gazetecilere verdiği brifingde belirttiği gibi, “ülkemizin böyle bir operasyona dahil olması söz konusu değil.”

Gazetecilere yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Öncelikle, ülkemizin Hürmüz Boğazı’ndaki bir operasyona dahil olması gibi bir durum söz konusu değil. Ülkemiz ‘Aspides’ operasyonuna katılıyor.”

“’Aspides’ operasyonu coğrafi olarak Kızıldeniz’de tanımlanmıştır ve Hürmüz Boğazı’nı kapsamamaktadır. Şu anda bu operasyona sadece Yunanistan ve İtalya’dan gemiler katılmaktadır.”

“Bu operasyonun amacı nedir? Gemilerin güvenliğinin sağlanmasıdır. Yunanistan’ın da bu operasyona katılımı söz konusudur. Dışişleri Bakanlığı ile yaptığım görüşmelerden sonra söylemem gereken şey, ülkemizin İran’ı seyrüsefer özgürlüğünü engelleyecek her türlü eylemden kaçınmaya çağırmaya devam ettiğidir.”

“Bu çok önemli, tüm dünya bunun nedenini anlıyor. Uluslararası hukukun evrensel olarak uygulanması. Bu, ülkemizin duruşu ve diplomasiye dönüş anlamına geliyor. Ve hiçbir koşulda, tekrar vurguluyorum, savaşa karışmayı düşünmüyoruz.”