Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Deniz Emniyeti Komitesi (MSC), 13-22 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirdiği 111. oturumunda denizcilik sektörünün geleceğini şekillendirecek tarihi kararlara imza attı.

Toplantıda, yapay zekâ destekli ve uzaktan kumandalı otonom gemiler için küresel bir güvenlik kodu kabul edilirken, alternatif yakıt kullanan gemilere yönelik yeni kılavuz ilkeler de onaylandı.

İşte denizcilik dünyasında yeni bir dönemi başlatan kararların detayları :

1. Otonom Gemiler İçin İlk Küresel Kod (MASS Code)

IMO, yapay zekâ entegrasyonuna sahip ve uzaktan kumanda edilen ticari kargo gemilerinin küresel deniz ticaretine güvenli bir şekilde dahil edilmesi amacıyla Uluslararası Deniz Ticaretinde Otonom Yüzey Gemileri Güvenlik Kodu’nu (MASS Code) kabul etti.

Amaç ve Kapsam : MASS Code; otonom gemilerin tasarım ve operasyon süreçlerinde, geleneksel gemilerden beklenen emniyet, güvenlik ve çevre koruma standartlarını karşılamasını hedefliyor. Bu gemiler aynı zamanda SOLAS (Denizde Can Güvenliği Uluslararası Sözleşmesi) kurallarına da tabi olacak.

Kritik Alanlar : Kod; seyir emniyeti, kesintisiz veri bağlantısı, siber güvenlik, yangın güvenliği, arama-kurtarma faaliyetleri ve Uzaktan Operasyon Merkezleri’nin (ROC) sisteme entegrasyonunu düzenliyor.

Kaptan Sorumluluğu Devam Ediyor : Gemide fiziksel olarak bir mürettebat bulunmasa dahi, geminin kaptanı uzaktan operasyon merkezinde olsa bile geminin tüm sorumluluğunu taşımaya devam edecek.

Zorunlu kurallara geçiş takvimi

MASS Code, ilk etapta üye ülkelerin sistemi test etmesi ve deneyim kazanması amacıyla gönüllü (zorunlu olmayan) bir kılavuz olarak başlayacak. Bağlayıcı yasa haline gelme süreci ise şu takvime göre ilerleyecek:

Tarih Gelişme / Kilometre Taşı

* 1 Temmuz 2026 / Zorunlu olmayan MASS Code, kargo gemileri için resmen yürürlüğe giriyor.

* Aralık 2026 / MSC 112. oturumunda, “Deneyim Toplama Aşaması” (EBP) çerçevesini çizmek üzere MASS Çalışma Grubu yeniden kurulacak.

* 2028 / Testlerden elde edilen veriler ışığında zorunlu MASS Code metni hazırlanacak ve SOLAS’a yeni bir bölüm eklenmesi değerlendirilecek.
* 1 Temmuz 2030 / İlk zorunlu MASS Code’un IMO tarafından resmen kabul edilmesi bekleniyor.
* 1 Ocak 2032 / Otonom gemi kuralları (MASS Code) tüm dünya genelinde yasal olarak zorunlu ve bağlayıcı hale gelecek.

IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, bu adımı “Geleceğin denizciliğini şekillendiren, inovasyonu teşvik ederken emniyeti ve insan unsurunu merkeze alan tarihi bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi.

2. Alternatif yakıtlar ve denizci eğitimleri

Sektörün karbonsuzlaşma hedefleri doğrultusunda, alternatif yakıt kullanan gemilerin güvenliği için yeni geçici kılavuzlar onaylandı :

Amonyak Yakıtı : Amonyak taşıyan ve yakıt olarak amonyak kullanan gemilerin güvenli tasarımı, inşası ve işletilmesine yönelik geçici emniyet rehberi kabul edildi.

Yeni Denizci Eğitimleri : Alternatif yakıtların getirdiği spesifik risklere karşı personeli eğitmek amacıyla iki yeni kılavuz onaylandı:

Metil/Etil Alkol (Metanol) kullanan gemilerde görev yapacak denizciler için eğitim kılavuzu.

Amonyak kullanan gemilerde görev yapacak denizciler için eğitim kılavuzu.

“Tek Gemi, Tek Kod” İlkesi : Gaz tankerlerinde hangi kuralların (IGF Code veya IGC Code) geçerli olacağına açıklık getirilerek mevzuat karmaşası giderildi.

3. Kıyı devletlerine ücretsiz gemi takip verisi (LRIT)

Deniz güvenliğini ve çevre korumayı artırmak amacıyla, Uzun Menzilli Tanımlama ve Takip (LRIT) sisteminde köklü bir değişikliğe gidildi.

SOLAS Sözleşmesi’nde yapılan yeni düzenlemeyle, kıyı devletlerinin standart gemi pozisyon raporlarına ücretsiz olarak erişebilmesinin önü açıldı. Bu mali bariyerin ortadan kalkmasıyla ülkeler; kaçak gemi taşımacılığı, deniz kirliliği ile mücadele ve arama-kurtarma operasyonlarında kendi deniz yetki alanlarını çok daha etkin ve az maliyetle izleyebilecek. Değişikliklerin Aralık ayındaki MSC 112 toplantısında resmen benimsenmesi bekleniyor.

4. Deniz telsiz iletişiminde siber güvenlik duvarı : VDES

Mevcut gemi takip sistemi olan AIS’in yerini alması planlanan daha gelişmiş bir teknoloji olan VHF Veri Değişim Sistemi (VDES), IMO mevzuatına dahil edildi.

Neden VDES?

VDES, mevcut AIS sistemine göre çok daha yüksek hacimli veriyi, çok daha hızlı ve güvenli bir şekilde aktarabiliyor. En önemlisi, içerdiği kimlik doğrulama (authentication) protokolleri sayesinde, denizcilikte büyük bir siber tehdit oluşturan “sinyal yanıltma” (spoofing) riskini minimuma indiriyor.

Yürürlük Tarihi : VDES sistemine ilişkin yeni kuralların 1 Ocak 2028 itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor.

The post AIS’in yerine VDES geliyor appeared first on Haber Denizde.