Dökme yük gemilerinin güvenliği uzun vadede istikrarlı bir şekilde iyileşme göstermeye devam ediyor, ancak denizcilerin karşı karşıya kaldığı riskin niteliği giderek daha karmaşık ve çok katmanlı hale geliyor.

Uluslararası Kuru Yük Gemi Sahipleri Birliği INTERCARGO, dökme yük gemilerinin güvenliğinde cesaret verici gelişmeler kaydedildiğini ve dökme yük gemilerindeki kayıpların istikrarlı bir şekilde azaldığını bildirdi.

Dernek , 2016-2025 arasını kapsayan on yıllık dönemi ele alan 2026 Yılı Yük Gemisi Kazaları Raporu’nda bulgularını açıkladı .

Bu süre zarfında, küresel dökme yük gemisi filosu 2013’te yaklaşık 10.400 gemiden Aralık 2025’e kadar 13.669’a yükseldi.

Bu önemli genişleme ortamında, 10.000 dwt veya üzeri 17 dökme yük gemisi kaybedildi; bu da toplamda 1,63 milyon dwt’lik bir kayıp anlamına geliyor ve 71 denizcinin hayatını kaybetmesine neden oldu. On yıllık ortalama yıllık kayıp oranı, bu dönem boyunca sürekli olarak düşüş gösterdi.

INTERCARGO, bu iyileşmeyi gemi tasarımındaki gelişmelere, mürettebat eğitimindeki iyileşmelere, operasyonel deneyime ve düzenleyici uyumluluğun güçlendirilmesine bağladı. Ancak rapor, geleneksel kazalardaki düşüşe rağmen, kalıcı ve ortaya çıkan risklerin devam ettiğini ve sektör genelinde sürekli teyakkuz ve iş birliğinin gerekli olduğunu vurguluyor.

Rapora göre, kargo sıvılaşması, 37 ölümle (toplamın %50’sinden fazlası) can kayıplarının en önde gelen nedeni olmaya devam ediyor. Yoğunluk çarpıcı: 50.000-59.999 dwt aralığındaki gemiler, 17 kayıptan sadece dördünü oluştururken, tüm can kayıplarının %52,1’ini oluşturuyor; bu da nikel cevheri ve benzeri yüksek riskli kargoların bu rotalarda taşıdığı özel tehlikeyi yansıtıyor.

Derneğin açıklamasına göre, karaya oturmalar gemi kayıplarının başlıca nedeni olmaya devam ediyor ve vakaların %41,1’inden sorumlu. Kayıplar, 15-19 yaş arası gemilerde yoğunlaşıyor; bu da gemiler yaşlandıkça seyir disiplininin ve rota planlamasının önemini vurguluyor.

Ayrıca, sayıları daha az olsa da, sel olayları tüm can kayıplarının neredeyse yarısını oluşturmaktadır.

INTERCARGO, bulguların mevcut güvenlik çerçevelerinin, özellikle de IMSBC Kodunun, pratik olarak uygulanmasının öneminin altını çizdiğini belirtti.

Operasyonel güvenliğe paralel olarak, rapor küresel işletme ortamının artan karmaşıklığını da kabul etmektedir.

2024 ve 2025 yılları arasında Kızıldeniz ve Aden Körfezi’nde füze, insansız hava aracı ve insansız gemi saldırılarıyla bağlantılı olarak beş dökme yük gemisi battı ve bu olaylarda ölümler ve yaralanmalar yaşandı. Bu olaylar istatistiksel analizden ayrı olarak kaydedildi ancak uluslararası denizciliğin karşı karşıya olduğu daha geniş bir zorluğu yansıtıyor.

INTERCARGO Yönetim Kurulu Başkanı John Xylas, raporla ilgili yaptığı yorumda şunları söyledi: “Son on yıllarda dökme yük gemilerindeki kayıplardaki istikrarlı azalma, sektörün güvenliği iyileştirme yönündeki sürekli çabalarını yansıtıyor. Bu rakamların ardında gerçek hayatlar var ve her olay, birlikte öğrenmenin ve hareket etmenin önemini pekiştiriyor.”

Risk ortamı artık sadece geleneksel operasyonel zorluklarla tanımlanmıyor. INTERCARGO, güvenlik iyileştirmelerini hızlandırmak için üyeleri ve ortaklarıyla birlikte çalışmaya ve elde edilen bilgileri eyleme dönüştürmeye devam edecektir.”

Küresel kuru yük ticaretinin büyümeye devam etmesiyle birlikte, INTERCARGO, güvenlik standartlarının korunması ve iyileştirilmesinin, gemi sahipleri, kiracılar, göndericiler, limanlar ve düzenleyici kurumlar da dahil olmak üzere tüm paydaşlar arasında sürekli işbirliği gerektirdiğini vurgulamaktadır.