Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan Bab el Mendeb Boğazı’ndan pazar günü yalnızca 11 emtia gemisi geçti. Kpler verileri, günlük geçiş sayısının son ayların en düşük seviyesine gerilediğini gösterdi.

Boğazdan geçen gemilerin 7’sini petrol tankerleri oluşturdu. Böylece enerji taşıyan gemiler toplam trafiğin büyük bölümünü oluştursa da geçiş hacmi saldırılar öncesindeki seviyelerin oldukça altında kaldı.

Bab el Mendeb’teki yavaşlama birkaç gün içinde belirgin biçimde hızlandı. Boğazdan geçen gemi sayısı salı günü 38 iken çarşamba günü 27’ye, pazar günü ise 11’e geriledi.

Salı gününe göre düşüş yüzde 71’i aştı. Son veri, saldırıların ardından gemi sahiplerinin ve kiracıların yalnızca belirli tankerleri geçirdiğini, diğer gemileri ise beklettiğini veya farklı rotalara yönlendirdiğini gösterdi.

Üç tanker Kızıldeniz’e girdi

Pazar günkü düşük trafiğe rağmen üç petrol tankeri Aden Körfezi yönünden Kızıldeniz’e giriş yaptı. Gemilerin ikisini Suudi Arabistan’a ilerleyen çok büyük ham petrol tankerleri oluşturdu.

Üçüncü tankerin Rusya bağlantılı olduğu belirlendi. Boğaza giren gemi sayısının sınırlı kalması, Suudi limanlarına yükleme için ulaşması gereken boş tanker akışının henüz normalleşmediğine işaret etti.

Aynı gün dört emtia gemisi Kızıldeniz’den Aden Körfezi’ne geçti. Çıkış yapanlar arasında Çin’e toplam 4 milyon varil Suudi petrolü taşıyan iki Hong Kong bayraklı süpertanker de yer aldı.

Tankerlerin geçişi, yüklü bazı gemilerin boğazdan çıkabildiğini gösterdi. Ancak az sayıdaki başarılı geçiş, genel deniz trafiğinde toparlanma yaratmadı.

Saldırılar trafiği değiştirdi

Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki petrol tesislerine yönelik saldırıları, boğazdaki trafik düşüşünü hızlandırdı. Grup daha önce Suudi Arabistan’a karşı deniz ablukası ilan etmişti.

Tehditlerin Suudi limanlarında yükleme veya boşaltma yapan gemileri kapsaması risk alanını genişletti. Geminin bayrağı kadar yükün kaynağı, varış noktası ve ticari bağlantıları da rota kararında belirleyici hale geldi.

Bab el Mendeb’teki daralma, Hürmüz Boğazı’nda trafiğin düşük kaldığı döneme denk geldi. Hafta sonu boyunca boğazdan günlük 10’dan az emtia gemisi geçti.

Pazar günü Hürmüz Boğazı’nda yalnızca 7 geçiş kaydedildi. Gemilerin üçü İran bağlantılı tankerlerden oluştu. ABD ile İran’ın saldırılara ara vermesi, deniz trafiğinde aynı hızda bir toparlanma sağlamadı.

Gemi takip verileri, bazı tankerlerin güvenlik kaygıları nedeniyle otomatik tanımlama sistemlerini kapatarak ilerlediğini gösterdi. Sinyalini kapatan gemiler, izlenen geçiş sayısının gerçek trafiğin altında kalmasına neden olabilir.

Karanlık seyir yöntemi gemilerin konumunu gizlese de çarpışma ve seyrüsefer risklerini artırıyor. Sigorta şirketleri ile deniz güvenliği kuruluşları bu nedenle yalnızca geçiş sayısını değil, sinyal kesintilerini de izliyor.

LNG geçişi durdu

Hürmüz Boğazı’ndan 11 Temmuz’dan bu yana hiçbir LNG tankeri geçmedi. Kpler verilerine göre Basra Körfezi içinde 21 LNG tankeri bekliyor.

Gemilerin 13’ü yüksüz, 5’i yüklü durumda bulunuyor. Dört tanker ise Katar’daki Ras Laffan, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Das Adası ve Dubai’deki Cebel Ali terminallerinde bağlı kalmayı sürdürüyor.

Sigorta maliyeti yüzde 3’e çıktı

Güney Kızıldeniz’den geçişlerde savaş riski sigorta primi saldırılar öncesinde gemi değerinin yaklaşık yüzde 0,3’ü düzeyindeydi. Oran geçen hafta yüzde 1’in üzerine çıktı.

Yemen kıyılarına yakın Cizan ve Şukayk gibi Suudi limanlarına uğrayan bazı gemiler için prim yüzde 3’e kadar yükseldi. Yanbu ve Cidde gibi kuzeydeki limanlarda ise oran yaklaşık yüzde 0,1 seviyesinde kaldı.

ABD ile İran’ın hafta sonu saldırılara ara vermesi petrol fiyatlarını geriletti. Brent petrol yüzde 4,1 düşüşle 92,82 dolara, ABD tipi ham petrol yüzde 4,5 kayıpla 85,29 dolara indi.

Brent gün içinde kısa süreliğine 90 doların altını test etti. Fiyat düşüşüne rağmen Bab el Mendeb ve Hürmüz Boğazı’ndaki trafik toparlanmadı. Piyasa bundan sonra gemi geçişlerinin artıp artmayacağını, sigorta primlerini ve ateşkes görüşmelerinin seyrini izleyecek.

Kaynak: Dünya