Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu’nun (GECF) Temmuz 2026 Aylık Gaz Piyasası Raporu’na göre, sevkiyatların durma noktasına gelmesiyle gemi kiralama, yakıt ve savaş riski sigortası maliyetleri 2022 enerji krizinden bu yana en yüksek seviyelere ulaştı.

Rapora göre, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin LNG ihracatı için tek deniz çıkışı olan Hürmüz Boğazı’ndaki kesinti, küresel LNG arzını doğrudan etkiledi. Dünya LNG arzının yaklaşık beşte birini karşılayan iki ülkeden yapılan sevkiyatların durması, uluslararası teslimat zincirinde önemli aksamalara yol açtı.

Orta Doğu’da 28 Şubat 2026’da çatışmaların tırmanmasının ardından Katar’dan mart-haziran döneminde 300’den fazla, BAE’den ise yaklaşık 20 LNG kargosu alıcılara ulaştırılamadı. Yaklaşık 160 LNG gemisi ise Körfez’de mahsur kaldı veya Umman Körfezi’nde demirde beklemek zorunda kaldı.

Alternatif rotalar sefer sürelerini uzattı

Hürmüz Boğazı’nın yanı sıra Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı çevresindeki güvenlik riskleri nedeniyle LNG gemileri Ümit Burnu üzerinden daha uzun rotalara yöneldi. Bu rota değişikliği Atlantik Havzası ile Asya-Pasifik arasındaki sefer sürelerine 15 ila 20 gün ekledi.

Uzayan yolculuklar nedeniyle gemilerin daha uzun süre seferde kalması, spot piyasadaki kullanılabilir gemi kapasitesini daralttı. Süveyş Kanalı’nı kullanan LNG gemisi sayısı 2021’de 509 iken 2025’te 140’a, Panama Kanalı’nı kullanan gemi sayısı ise aynı dönemde 251’den 32’ye geriledi.

Gemi kiralama bedelleri rekor seviyeye çıktı

Kapasite sıkışıklığının etkisiyle üç yakıtlı dizel-elektrik (TFDE) tipi LNG gemilerinin günlük spot kiralama bedeli şubat başındaki 5 bin dolardan mart başında 235 bin dolara yükseldi. GECF, bu seviyenin 2022 enerji krizinden bu yana görülen en yüksek değer olduğunu belirtti.

TFDE tipi gemilerin aylık ortalama günlük kiralama bedeli şubatta 18 bin dolar seviyesindeyken martta 108 bin dolara çıktı. Buhar türbinli LNG gemilerinde ise aylık ortalama kira bedeli aynı dönemde 3 bin dolardan 50 bin dolara yükseldi.

Katar’ın uzun vadeli sözleşmeler kapsamında çalışan bazı gemilerinin spot piyasaya dönmesiyle nisandan itibaren kapasite baskısı kısmen hafifledi.

Yakıt ve sigorta maliyetleri arttı

Sefer sürelerinin uzaması ve petrol fiyatlarındaki yükseliş, deniz yakıtı maliyetlerini de artırdı. LNG filosunun kullandığı ortalama deniz yakıtı fiyatı mart ayında bir önceki aya göre yüzde 73 artarak ton başına 800 doların üzerine çıktı. Bu seviye de 2022 enerji krizinden bu yana kaydedilen en yüksek fiyat olarak öne çıktı.

Güvenlik riskleri nedeniyle savaş riski sigorta primleri de sert yükseldi. Çatışmalar öncesinde gemi değerinin yaklaşık yüzde 0,25’i seviyesinde olan ek savaş riski primi, Hürmüz Boğazı geçişlerinde yüzde 5 ila yüzde 10 aralığına çıktı. Böylece 250 milyon dolar değerindeki bir LNG gemisinin tek geçiş için savaş riski sigortası maliyeti 25 milyon dolara kadar yükseldi.

Taşıma maliyetleri iki katına yaklaştı

Artan navlun, yakıt ve sigorta giderleri LNG’nin nihai teslim maliyetlerine de yansıdı. ABD Körfez kıyısından Güneybatı Avrupa’ya LNG taşıma maliyeti 2025’in ikinci çeyreğinde MMBtu başına 0,6 dolar seviyesindeyken, 2026’nın aynı döneminde 1,1 dolara yükseldi.

ABD’den Kuzeydoğu Asya’ya Ümit Burnu üzerinden yapılan sevkiyatlarda taşıma maliyeti ise MMBtu başına 1,8 dolardan 3,6 dolara çıktı. Panama Kanalı üzerinden yapılan taşımaların maliyeti de önemli ölçüde artarken, Temmuz 2025’te MMBtu başına 1,6 dolar olan navlun maliyeti Mart 2026’da yaklaşık 5 dolara ulaştı. Böylece navlunun toplam LNG teslim fiyatındaki payı yüzde 13’ten yaklaşık yüzde 25’e yükseldi.

Maliyetler geriledi ancak yüksek seyrini korudu

Mart ayındaki zirvenin ardından gemi kiralama ve yakıt maliyetlerinde kısmi gerileme yaşansa da haziran verileri seviyelerin geçen yılın oldukça üzerinde kaldığını gösterdi. Haziranda TFDE tipi LNG gemilerinin ortalama spot kiralama bedeli günlük 60 bin 700 dolara ulaşırken, bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 243 arttı. İki zamanlı tahrik sistemine sahip LNG gemilerinin günlük ortalama kira bedeli yüzde 171 artışla 87 bin 400 dolara, buhar türbinli gemilerin günlük kira bedeli ise yüzde 806 artışla 28 bin 100 dolara çıktı.

Deniz yakıtı fiyatı haziranda aylık bazda yüzde 15 gerileyerek ton başına 680 dolara inse de geçen yılın aynı ayına göre yüzde 33 daha yüksek seviyede kaldı.

Yeni LNG yatırımları alternatif rotaları öne çıkaracak

GECF, 2030 yılına kadar küresel ölçekte yaklaşık 250 milyon ton/yıl yeni LNG sıvılaştırma kapasitesinin devreye alınacağını öngörüyor. Yeni kapasitenin yaklaşık yarısının ABD Körfez kıyısında yoğunlaşması nedeniyle Panama Kanalı üzerindeki baskının artabileceği değerlendirilirken, Kanada ve Meksika’nın Pasifik kıyılarındaki terminaller ile Afrika’da devreye alınacak yeni LNG projelerinin Avrupa ve Asya pazarları için alternatif tedarik güzergâhları oluşturması bekleniyor.

The post LNG taşımacılığı maliyetleri katlandı appeared first on Haber Denizde.