Özal’lı yıllarda Türk denizciliğinin dünyaya açılmasında önemli rol oynayan, Zihni Holding’in Onursal Başkanı Asaf Güneri (80), Sakız Adası açıklarında, 50 yıllık dostu Yunanlı Armatör Lou Kollakis’in yatında kalp krizi sonucu yaşama veda etti. 46 yıllık arkadaşı gazeteci Stelyo Berberakis, “Hayata veda için böyle bir sonu tercih ederdi’ düşüncesi ile kendimizi avutuyoruz” dedi.

Türk denizciliğinin kabuk değiştirdiği, kıyı taşımacılığından dünya deniz ticaretine açıldığı yılların en önemli aktörlerinden biriydi Asaf Güneri. 

50 yıllık dostu Yunanlı Armatör Lou Kollakis ve dostlarıyla Ağustos ayının ilk günlerinde Yunanistan’ın Sakız Adası açıklarında teknede tatil yapıyordu. Denize girdikten kısa süre sonra fenalaştı. Kalp krizi geçirdiği belirlenen Güneri, yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Haberi ilk duyuran Patronlar Dünyası’ndan Feramuz Erdin, “Denizi meslek edinmiş bir isim, hayatını yine denizin üzerinde noktaladı” diye yazdı.

ARMATÖRLÜK SERÜVENİ TEK GEMİ İLE BAŞLADI

Kökleri Girit’in Hanya kentine uzanan Güneri Ailesi, Cumhuriyet’in ilk yıllarında Zonguldak’ta kurduğu Zihni Vapur Acentesi ile Türkiye’nin en eski denizcilik kuruluşlarından birinin temelini attı. Ailenin armatörlük serüveni ise “Şark” isimli ilk gemiyle başladı. 

Babası Turgut Güneri’nin 1965 yılında vefatının ardından henüz genç yaşta şirketin başına geçen Asaf Güneri, bu mirası uluslararası bir denizcilik grubuna dönüştürdü.

Patronlar Dünyası’ndaki vefat haberinde Asaf Güneri’yi sektörün “duayeni” yapan unsurun sadece yönettiği şirket olmadığına vurgu yapılarak şu ifadelere yer verildi:

“1980’li yıllarda Turgut Özal’ın Türkiye’yi dışa açtığı ekonomik dönüşümde Türk armatörlerinin dünya filosuna entegre olma sürecinde aktif rol oynayan isimlerden biri oldu. O yıllarda Türk denizciliğinin uluslararası ligde söz sahibi olması için çalışan kuşağın en önemli temsilcileri arasında gösteriliyordu. 

Uluslararası denizcilik örgütü BIMCO’da görev aldı.
Intercargo‘da Türkiye’yi temsil etti.
TURMEPA’nın çalışmalarında yer aldı.
Türk-Çin ve Türk-Yunan İş Konseyleri’nde görev üstlenerek yalnızca gemi işleten değil, denizcilik diplomasisi yapan iş insanlarından biri oldu.”

“DİLEDİĞİ GİBİ YAŞADI, DİLEDİĞİ GİBİ HAYATA VEDA ETTİ”

45 yıllık dostu, bu güne kadar pek çok yayın kuruluşunun Atina temsilciliğini yapan gazeteci Stelyo Berberakis ise, “Abi, arkadaş, sırdaş, yoldaş, gereğinde salaş, sıradan ve sade bir iş adamıydı” dediği Asaf Güneri’yi T24’teki köşesinde şöyle anlattı:

Asaf Güneri ile Stelyo Berberakis… Yakın dostlukta ilk yıllar

“Pire Limanı’nda her iki yılda bir düzenlenen uluslararası ‘Poseidon’ denizcilik ve gemicilik fuarına gitmiştim.

1980’li yılların başında Atina Teknik Üniversitesi Gemi İnşaat Fakültesi’nde öğrenciydim. Hocalarımızın tavsiyesi üzerine fuarı ziyaret ediyorduk birkaç sınıf arkadaşıyla birlikte. 

Fuarın geniş alanında gezinirken Türkiye’den de birileri var mı diye aranırken, bir baktım bir Türk bayrağının altında dar bir alanda, diğerlerine oranla daha küçük denilebilecek bir stant gördüm. Hemen yanına gittim. Stantın arkasında koyu lacivert gömlekli, beyaz pantolonlu esmer bir adam, stanta gelenlerle İngilizce  konuşmakta ve tezgâh üzerindeki broşürleri dağıtmakla meşguldü.

“SİZ TÜREKİYE’DENSİNİZ GALİBA…”

Biraz bekledikten sonra stanta yanaştım. Türkçe ‘Siz Türkiye’densiniz galiba’ diye sorunca, ‘Siz de öyle herhalde’ diye cevap vermişti. 

Asaf Güneri ile böyle tanıştım. O günden sonra birbirimizden hiç kopmadık. 

Asaf, o yıllarda Atina’yı, daha doğrusu Yunanistan’ı benden çok daha iyi biliyordu. Çünkü Yunanistan’la çok daha önceleri 1970’li yıllarda tanışmış, Yunan gemicilik sektörüyle birçok iş yaptığı için Pire gibi denizcilik merkezini ve Atina’nın tavernalarını avucunun içi gibi biliyordu.

Önemli Yunanlı armatörle içli dışlı samimiyeti vardı. Kafası zehir gibi çalışıyordu. Armatörler dünyasına o yıllarda almış olduğu ilk gemisi ile girmişti. 

KÜÇÜCÜK ACENTE DEVASA BİR HOLDİNGE DÖNÜŞTÜ

Asaf armatörler dünyasına girdiği gibi, 1980’lerde Türkiye’yi de uluslararası denizcilik alanına sokmayı başarmıştı. 

Asaf yalnız başarılı bir iş adamı değildi. Yalnız armatörlerle ve iş adamlarıyla değil; siyasetçilerle de yakın ilişkiler kurmayı başaran bir insandı. 

Dedeleri Girit’ten Zonguldak’a gelmiş, kendisi de öğrencilik yıllarında Ankara Koleji’nde yatılıyken, ekonomik zorluklarla karşılaşan bir çocuktu.

1965’te babası vefat edince çok genç yaşta babasının kurduğu denizcilik şirketinin başına geçti ve “Zihni Vapur Acentesi”nin temellerini attı. 

Genç yaşta Zonguldak-İstanbul arasında mekik dokuya dokuya Zihni Vapur, kısa bir sürede ve özellikle “Zihni Holding” şeklini alacak ve Asaf, 1980’lerin Turgut Özal dönemlerinde kendisiyle birlikte Türk denizciliğini de uluslararası denizcilik dünyasına entegre etmeyi başaracaktı.

ARMATÖRLE ARMATÖR, İŞPORTACI İLE İŞPORTACI…

Kendisini ağabeyim ve yakın akrabam olarak hissettiğim Asaf hem iyi bir abi, iyi bir arkadaş, sıkıntılı ya da sevinçli günlerde güvenilir bir sırdaş, armatörlerle ya da siyasetçilerle kurduğu yakın ve samimi ilişkilerin aynısını sade vatandaşlara da gösterebilen bir insandı. 

Armatörlerle armatör, işportacılarla işportacı, kaptanlarla kaptan, şoförlerle şoför, gerektiğinde serseriyle serseri olabiliyordu.

DAVOS GÖRÜŞMELERİNE ÖN AYAK OLDU

1980’li yılların sonlarında bitmez tükenmez Türk-Yunan krizlerinin birinde dönemin Başbakanı Turgut Özal ile Yunanistan’ın Başbakanı Andreas Papandreu arasındaki Davos’taki görüşmelerine ön ayak olan Türk ve Yunan İş adamlarının bir araya geldiği heyetin kurucu ve önemli bir üyesiydi. Asaf, Yunanların ‘ruhunu’ iyi tanıyan biriydi. 

Asaf’ın, aralarında Rahmi Koç, Şarık Tara gibi dönemin önemli iş adamlarının da yer aldığı Türk iş adamlarıyla Yunanistan’da tanıdığı önemli armatör ve iş adamları arasında Türk-Yunan İş Konseyi kurulması ile ilgili sağladığı katkı ve üstün çabalarıyla iki ülke arasındaki siyasi gerginlikleri yumuşatacak olan olumlu gelişmeler kaydedilecekti. 

Asaf Güneri’nin kurduğu bu yakın ilişkiler Yunanistan’da dönemin Başbakanı George Papandreu ile Türk Dışişleri Bakanı İsmail Cem arasında bir dostluk kurulmasına vesile oldu. Papandreu ile Cem İstanbul’da bir restoranda ya da Atina’da bir tavernada buluşur, yemek yer, Türk-Yunan meselelerini de konuşurlardı.

YAŞAMI İNSANLARA SEVDİREN BİR KARAKTER

2023 depremlerinde, iş arkadaşı Yunan Armatör Lou Kollakis ile başlattığı yardım kampanyalarından, ALS’li çocuklara tıbbi malzemeler alınması için düzenlediği maratonlar, Türkiye ile Yunanistan’ın ortak denizi olan Ege’nin ‘çevre temizliği’ için kurulan TURMEPA’nın öncülerinden olması.. gibi birçok hayırsever faaliyetleri unutmak mümkün değil.  

Asaf hayatı yaşamayı sevdiği kadar, yaşamı insanlara sevdiren ancak hayatı da kendisine sevdiren bir karaktere sahipti.

Asaf’ın Ege’nin serin sularında, hem de çok sevdiği Türkiye ile Yunanistan’ı ayıran ya da birleştiren Ege Denizi’ndeki Sakız Adası açıklarında ve Türkiye kıyılarına yalnız 4 mil uzaklıktaki İnousses Adası’nda yüzerken aniden hayatını kaybetmesi her iki ülkedeki yakın çevresinde şok etkisi yarattı.

Asaf Güneri, oğulları Turgut ve Cömert Güneri ile torunuyla…

TEK TESELLİ KAYNAĞI

Ama tek tesellimiz, Asaf’ın hem 50 yıllık arkadaşı Yunan armatör Lou Kollakis ile birlikteyken ve çok sevdiği Ege Denizi‘nde hayata gözlerini yumarken, herhalde ‘hayata veda etmek için böyle bir sonu tercih ederdi’ diyerek kendimizi avutuyoruz.

Çünkü Asaf, tüm zorlukları ve güzellikleriyle, acıları ve tatlılarıyla hayatını dilediği gibi yaşamış; dilediği gibi ayrılmaz bir parçası olan mavi denizin ortasında hayata veda etmiş oldu.

Henüz geçen Haziran ayında İstanbul’da yaş gününü kutladığımız, geçen Temmuz’da da Atina’da balık yediğimiz  Asaf hakkında çok yazılacak şey var benim için. 

Bu yazıyı yazmakta kendi hesabıma çok zorlandığımı belirtmek isterim.

Türk denizcilik tarihine damgasını vuran Asaf’ın iki oğlu Turgut ve Cömert başta olmak üzere Asaf’ı seven ve Asaf’ın sevdiklerinin başı sağ olsun.

Sevgili oğulları Turgut ve Cömert’e de babalarının izinde devam etmeleri dileklerimle.

Hoşça kal Asaf.”

Kaynak: Feramuz ERDİN (Patronlar Dünyası)
              Stelyo BERBERAKİS (T24)