Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) enerji şirketi ADNOC’un deniz taşımacılığı birimi ADNOC L&S, 15 yaşındaki VLCC Olympic Leopard’ı 115 milyon dolara satın aldı. Birkaç hafta önce gerçekleşen satış, bu yaştaki bir VLCC için rekor fiyat oldu. Satış fiyatı, Çin’de yeni gemi inşası için geçerli olan fiyatın yaklaşık yüzde 10 altında kaldı.

İkinci el piyasasındaki hareketlilik, enerjiyle bağlantılı tüm sektörlerde görüldü. Büyük tankerler ise petrol üreticileri ve enerji şirketlerinin ham petrol, petrol ürünleri ve gaz taşımacılığında parçalanan enerji tedarik zincirlerine alternatif yollar aramasıyla öne çıktı.

ADNOC, 1,3 milyar dolarlık satın alma stratejisinin bir parçası olarak ikinci el VLCC’leri ve büyük gaz taşıyıcılarını satın alıyor. Şirket, Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bırakan Füceyre’deki Doğu-Batı boru hattı terminalinden yapılan ihracatlar da dahil olmak üzere kendi ihracatlarının daha büyük bölümünü karşılamayı hedefliyor. Tesis, 2027’den itibaren kapasitesini iki katına çıkaracak hızlandırılmış bir genişleme projesi kapsamında bulunuyor.

Piyasada kısa sürede teslim alınabilen büyük ikinci el tankerler, yeni inşa gemilere kıyasla önemli primlerle alıcı buluyor. Brokerlara göre, yeni gemi inşa fiyatı yaklaşık 130 milyon dolar olan bir VLCC’nin ikinci el fiyatı 135 milyon ila 170 milyon dolar arasında değişebiliyor. Yeni bir geminin yeniden satışında ise fiyatlar daha yüksek olabiliyor. Aynı durum Suezmax segmentinde de görülüyor. Beş yaşındaki Suezmax gemilerinin fiyatı 110 milyon dolara yaklaşırken yeni inşa fiyatları yaklaşık 90 milyon dolar seviyesinde.

Çeşitli çatışmaların ton-mil mesafelerini önemli ölçüde artırması, VLCC ve Suezmax gemileri için yeni büyük ölçekli siparişlerin verilmesini de destekliyor. Son dönemdeki anlaşmalar arasında George Procopiou’nun Dynacom şirketinin Çin’deki Hengli Heavy Industry’den sipariş ettiği 20 VLCC’nin yanı sıra dokuz adet 158.000 dwt Suezmax bulunuyor.

Atina merkezli, Peter Georgiopoulos ve Leo Vrondissis tarafından kontrol edilen United Overseas Group, Wison New Energies’e altı VLCC siparişi verdi ve dört gemi için de opsiyon aldı. Emanuele Lauro’nun yönettiği Scorpio Tankers ise kısa süre önce sekiz VLCC siparişi veren bir ortak girişimde hisse aldı.

Maritime Strategies International’ın istatistiklerine göre, 2027’de yaklaşık 60 VLCC’nin, 2028’de yaklaşık 130 VLCC’nin ve 2029’da ise 120’den fazla VLCC’nin teslim edilmesi bekleniyor.

Tanker sahiplerinin önceliği, çeşitli çatışmalar ve bunların bugün önemli deniz ticaret rotaları üzerindeki etkileri nedeniyle kısa vadeli gelişmeler. Ancak uzun vadeli görünüm de olumlu. New York merkezli broker Poten & Partners’ın yakın tarihli analizinde, OPEC’in tanker taşımacılığı üzerindeki etkisinin son dönemde azaldığı belirtildi. Şirket, Orta Doğu’daki son çatışmaların OPEC dışı petrol üretiminin artması için güçlü bir teşvik oluşturduğunu ifade etti.

Kanada, ABD ve Güney Amerika’da, özellikle Guyana, Brezilya ve Arjantin’de ham petrol üretimi son on yılda önemli ölçüde arttı. ABD önemli bir ihracatçı olmaya devam ediyor. Kanada’nın Trans Mountain ticareti yeni trans-Pasifik taşımacılığını destekliyor, Guyana birbiri ardına FPSO devreye alıyor ve Brezilya’da açık deniz petrol üretimi artıyor.

Poten’e göre yeni üretimin büyük bölümü ihracat pazarlarına yöneliyor. Bunun nedenleri arasında ABD ve Kanada’daki iç piyasaların doygunluğa ulaşması, Guyana ve Surinam’daki iç talebin ise sınırlı olması bulunuyor. Artan petrol üretiminin büyük bölümü Asya pazarlarına gidiyor ve bu durum büyük tanker sektörünü destekliyor.

Uzun vadede Poten, Amerika kıtasındaki üretim artışının OPEC açısından sorun oluşturabileceğini belirtiyor. Orta Doğu’daki çatışmaların ardından pazar payını yeniden kazanmak zor olabilir. Asyalı alıcılar, bölgeden uzaklaşarak Atlantik Havzası’ndaki daha istikrarlı coğrafyalara yöneliyor ve tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye çalışıyor.

Kaynak: seatrade-maritime.com