Orta Doğu’da süregelen askeri ihtilaf ve Hürmüz Boğazı’nın ulaşıma kapatılması, bölgenin en büyük sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) üreticileri olan Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) lojistik stratejilerini değiştirmesine yol açtı.

Bloomberg’ün sektör kaynaklarına ve gemi takip verilerine dayandırdığı haberine göre, iki ülkenin zamanı ve sabrı tükenirken, LNG sevkiyatını güvence altına almak amacıyla tankerler “telsiz sessizliğine” giderek hareketlerini gizlemeye başladı.

Haberde, ne Katar’ın ne de BAE’nin federal emirliği Abu Dabi’nin uluslararası yaptırımlara tabi olmadığı hatırlatıldı. Buna rağmen devlete ait QatarEnergy ile Abu Dhabi National Oil Co. (ADNOC) şirketlerine ait tankerlerin “gölgeye çekilme” yöntemini kullanmasının, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerin ve mürettebatın karşı karşıya olduğu güvenlik risklerini asgariye indirmeyi amaçladığı belirtildi.

Gemi takip verileri, mayıs ayı içinde Katar’a ait en az dört LNG gemisinin ve Abu Dabi merkezli ADNOC şirketine bağlı dört tankerin Hürmüz Boğazı’nı sinyal vermeden geçtiğini ortaya koydu. Bloomberg’e konuşan kaynaklar, Katar yönetiminin, mülkiyetinde olan veya kiraladığı tankerlerin kaptanlarından, dünyanın en büyük LNG ihracat terminali konumundaki Ras Laffan limanı çevresinde, Basra Körfezi’ni geçerken ya da körfezden çıkış yaparken transponder cihazlarını (otomatik tanımlama sistemlerini) kapatmalarını talep ettiğini aktardı.

Alınan güvenlik önlemlerinin sadece sinyal kapatmakla sınırlı olmadığı belirtildi. Kaynaklar, gemilere güvenliği artırmak amacıyla körfezi ikişerli gruplar halinde geçme talimatı verildiğini ve “gölge” navigasyon protokollerine uymak istemeyen tanker kaptanlarının görevden alınarak yerlerine yeni isimlerin getirildiğini bildirdi.

Deniz ticaretinin şeffaflık ilkeleri zarar görüyor

Sektörel kaynaklar, gizli geçişlerin sayısındaki bu artışın uluslararası deniz ticaretinin temel kurallarına zarar verdiğine ve bu rotaları yüksek riskli alanlara dönüştürdüğüne dair uyarılarda bulunuyor.

LNG sektöründe yakın döneme kadar her bir kargonun gerçek zamanlı olarak takip edilebildiği, ancak yeni uygulanan taktiklerin bu şeffaflığı ortadan kaldırdığı vurgulanıyor.

Enerji danışmanlık şirketi MST Marquee’nin kıdemli enerji analisti Saul Kavonic konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Basra Körfezi’ndeki LNG üreticilerinin İran’ın saldırılarından kaçınmaya çalışması ve bu doğrultuda gölge filo yöntemlerini benimsemesi son derece doğaldır. İran Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri kontrol etmeye ve tehdit etmeye devam ettiği sürece bu durum sürebilir. Bu uygulama, bir barış anlaşması imzalandıktan sonra dahi uzun bir süre devam edebilir” ifadelerini kullandı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasının ardından Tahran yönetimi, küresel petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’sinin, sıvılaştırılmış doğalgazın ise yüzde 30’unun geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nı kapatmıştı.

İslamabad’da yürütülen müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması üzerine ABD Başkanı Donald Trump 13 Nisan’da İran limanlarına abluka uygulayacağını ilan etmiş, mayıs ayı sonunda ise Tahran ile yapılması planlanan barış anlaşması süreci kapsamında bu ablukanın kaldırıldığını açıklamıştı.

Kaynak: Harici