39 Metre Üzeri Yabancı Bayraklı Ticari Yatlardan Alınan Katkı Payı ve Liman Harcı (Büyük İndirim): Türkiye Avrupa İle Rekabette Hangi Noktada?

Yeni düzenleme yürürlüğe girdi

Türk karasularında turizm amaçlı faaliyet göstermek isteyen 39 metre üzeri yabancı bayraklı ticari yatların ödemekle yükümlü olduğu sosyal ve teknik altyapı hizmetlerine katkı payı tutarları, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2026 yılı için yeniden belirlendi. Bakanlığın Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve İMEAK Deniz Ticaret Odası aracılığıyla sektöre duyurulan yeni düzenleme, 19 Haziran 2026 tarihinde 492 sayılı Sirküler ile ilan edildi.

Bakanlık, konuyla ilgili olarak Deniz Ticaret Odası’na gönderdiği 19.06.2026 tarih ve 8502490 sayılı yazıyla, daha önce 8 Ocak 2026 tarihinde alınan ve 7769485 sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe konulan katkı payı tarifesini iptal ederek, yerine 18 Haziran 2026 tarih ve 8431143 sayılı yeni bir Makam Oluru getirdiğini bildirdi.

2634 Sayılı Turizmi Teşvik Kanunu

Düzenlemenin yasal temeli, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’nun 29. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alıyor. İlgili hükme göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca “ülke turizmine ve tanıtımına katkı sağladığı değerlendirilen” ve boyu 39 metrenin üzerinde olan yabancı bayraklı ticari yatların Türk karasularında faaliyet göstermesine ve seyrine, her yıl belirlenen sosyal ve teknik altyapı hizmetlerine katkı payı alınması suretiyle, aynı takvim yılını geçmeyecek şekilde geçici süreli olarak izin verilebiliyor. İznin süresi sonunda yeniden süre verilmeyen ve Türk karasularından ayrılmayan yatlar hakkında ise 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümleri uygulanıyor.

Önemli bir indirim : Eski ve yeni tarife karşılaştırması

Bu düzenlemenin sektör açısından en dikkat çekici yönü, önceki tarifeye kıyasla büyük bir indirime gidilmiş olması. 8 Ocak 2026 tarihli ve şimdi iptal edilen eski Makam Oluru’na göre katkı payları, izin süresine bağlı olarak günlük bazda hesaplanıyordu:

Eski tarife (iptal edildi) — Her 30 gün için :

39-60 metre: 2.250.000 TL
60-80 metre: 3.250.000 TL
80 metre ve üzeri: 6.500.000 TL

Eski tarife (iptal edildi) — Her 10 gün için :

39-60 metre: 1.100.000 TL
60-80 metre: 1.500.000 TL
80 metre ve üzeri: 3.250.000 TL

Yeni tarife (19.06.2026 itibarıyla) — Tüm takvim yılı (31.12.2026’ya kadar) için sabit tutar :

39-60 metre: 1.100.000 TL
60-80 metre: 1.500.000 TL
80 metre ve üzeri: 3.250.000 TL

Bu karşılaştırma açıkça gösteriyor ki, bakanlık artık 10 günlük eski tarifede geçerli olan tutarları, neredeyse bir yıl boyunca geçerli sabit tutar haline getirdi. Özellikle 80 metre ve üzeri mega yatlar için bu, eski 30 günlük tarifeye göre %50’ye yakın bir indirim, eski günlük bazlı sisteme göre ise kıyaslanamaz ölçüde düşük bir yıllık maliyet anlamına geliyor. Bir yat işletmesi artık 10 günlük bir faaliyet için ödediği tutarla, yıl sonuna kadar faaliyet gösterebiliyor.

Bu adım, Bakanlığın yabancı bayraklı süper yat turizmini Türkiye’ye çekme konusunda somut ve cesur bir maliyet indirimi yaptığının açık göstergesi. Sektör temsilcilerine göre bu hamle, hem yabancı bayraklı yat charter operasyonlarının Türkiye’yi tercih etmesi, hem Türk müşterilerin bu yatlara erişiminin kolaylaşması, hem de dolaylı olarak yabancı turistlerin Türkiye’yi ziyaretinin artması açısından önemli bir fırsat penceresi açıyor. Akdeniz ve Ege’deki rakip destinasyonlarla (Yunanistan, İtalya, Fransa, Hırvatistan) kıyaslandığında, sabit ve düşürülmüş bir yıllık tarife, charter şirketlerinin yıllık planlama yapmasını ve Türk sularını daha uzun süreli operasyonlar için tercih etmesini kolaylaştırabilir.

Gözden kaçan kalem: Liman işlemleri harcı

Ancak resmi yazışmalar dikkatle incelendiğinde, 39 metre üzeri yabancı bayraklı ticari yatların ödediği yükümlülüğün sosyal ve teknik altyapı katkı payıyla sınırlı olmadığı görülüyor. Bakanlığın indirime gittiği bu kalemin yanında, Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) kapsamında ayrı ve ek bir liman işlemleri harcı da uygulanıyor.

İMEAK Deniz Ticaret Odası’nın 02.01.2026 tarih ve 3527/2 sayılı sirküleriyle duyurduğu, 31.12.2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğin “Liman İşlemleri” başlıklı bölümünün (9) numaralı fıkrasına göre, 39 metre üzeri yabancı bayraklı ticari yatlardan 2026 yılı için alınacak harç tutarları şöyle:

39-60 metre arası yatlar: 2.471.167,90 TL
60-80 metre arası yatlar: 3.706.751,70 TL
80 metre ve üzeri yatlar: 4.942.335,90 TL

Önemli bir detay: belgenin yenilenmesi veya süresinin uzatılması halinde de aynı tutarın tekrar tahsil edileceği belirtiliyor. Bu da, bir yat işletmesinin yıl içinde belgesini yenilemesi gerektiğinde harcı bir kez daha ödemek zorunda kalacağı anlamına geliyor.

Bu rakamlar bir araya getirildiğinde, gerçek tablo ortaya çıkıyor: 80 metre üzeri bir yat işletmesi, Bakanlığın indirdiği 3.250.000 TL’lik sosyal-teknik altyapı katkı payına ek olarak, 4.942.335,90 TL’lik liman işlemleri harcı da ödüyor — yani toplam yükümlülük 8 milyon TL’yi aşan bir seviyeye çıkıyor. Bu da Bakanlığın yaptığı indirimin etkisini, harç kalemi sabit kaldığı için önemli ölçüde sınırlıyor.

Avrupa ile rekabet için odanın da adım atması gerekiyor

Bakanlığın katkı payında yaptığı indirim tek başına olumlu bir gelişme olsa da, sektör temsilcilerinin sıkça dile getirdiği görüşe göre, Deniz Ticaret Odası ve ilgili kurumların da liman işlemleri harcında benzer bir indirime gitmesi gerekiyor. Bu görüşü savunanlara göre, Türkiye’nin Yunanistan, İtalya, Fransa, Hırvatistan ve Karadağ gibi Akdeniz’deki rakip yat turizmi destinasyonlarıyla gerçek anlamda rekabet edebilmesi için, sadece bir kalemde değil, yat işletmelerinin maruz kaldığı toplam maliyet yükünde bir iyileştirme yapılması gerekiyor. Aksi halde, Bakanlığın katkı payı indirimiyle elde edilen rekabet avantajı, liman harcının yüksekliği nedeniyle büyük ölçüde geri alınmış oluyor.

Bu görüşe göre, eğer hedef gerçekten :

Yabancı bayraklı süper/mega yat charter filolarını Türkiye’ye çekmek,
Türk müşterilerin bu yatlara ve charter hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak,
Ve yabancı turistlerin Türkiye’yi tercih etmesini artırmaksa,

bu hedeflerin tutarlı bir politika bütünlüğü içinde, hem Bakanlık hem de Oda/harç tarafında eş zamanlı bir maliyet indirimiyle desteklenmesi gerekiyor. Tek taraflı bir indirim, sektörün toplam rekabet gücünü sınırlı ölçüde artırabilir.

Bununla birlikte, bu görüşün karşısında durabilecek bir bakış açısı da var: Liman işlemleri harcı, Bakanlığın inisiyatifindeki bir katkı payından farklı olarak, Harçlar Kanunu’na dayanan ve genel bütçeye gelir sağlayan bir kalem. Bu nedenle harç tutarlarının düşürülmesi, hem yasal bir değişiklik (Harçlar Kanunu Genel Tebliği’nin revize edilmesi) gerektiriyor hem de kamu maliyesi açısından bir gelir kaybı anlamına gelebilir. Ayrıca limanların, gümrük ve denetim altyapısının işletme ve bakım maliyetlerinin bu harçla finanse edildiği de göz önünde bulundurulmalı. Dolayısıyla, harçta indirime gidilmesinin sektörel rekabetçilik kazancı ile kamu geliri/altyapı finansmanı arasında bir denge gerektirdiği söylenebilir.

Benim gözümden ;

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2026 yılı için sosyal ve teknik altyapı katkı payında yaptığı belirgin indirim, yabancı bayraklı süper yat turizmini Türkiye’ye çekme yönünde önemli ve cesur bir adım olarak değerlendirilebilir.

Ancak bu indirimin tam etkisini göstermesi için, Harçlar Kanunu kapsamındaki liman işlemleri harcının da gözden geçirilmesi gerektiği görüşü sektörde giderek daha sık dile getiriliyor.

Türkiye’nin Avrupa’daki rakip yat turizmi destinasyonlarıyla gerçek anlamda rekabet edebilmesi, muhtemelen tek bir kalemdeki indirimden değil, toplam maliyet yükünün bütüncül bir şekilde ele alınmasından geçiyor.

Marine Group Yachting International Yönetim Kurulu Başkanı Şahan Demircan

The post Yabancı bayraklı yatlarda gözden kaçan kalem appeared first on Haber Denizde.