Konteyner taşımacılığının geleneksel hub-and-spoke modeli, son yıllardaki en büyük yeniden yapılanmasından geçiyor. Taşıyıcılar, Asya’nın en büyük aktarma merkezlerinden hizmetleri giderek daha fazla uzaklaştırarak, daha küçük bölgesel limanlara yöneliyor.

Sea-Intelligence tarafından UNCTAD Liman Düzenli Hat Deniz Taşımacılığı Bağlantı Endeksi’nin (PLSCI) son verileri üzerinde yapılan analize göre, Kızıldeniz krizi sırasındaki kriz odaklı ağ ayarlamaları serisi olarak başlayan süreç, düzenli hat ağlarının daha kalıcı bir şekilde yeniden yapılanmasına dönüştü.

Taşımacılık hatları, servisleri Singapur, Port Klang ve Tanjung Pelepas gibi mega merkezlerde yoğunlaştırmak yerine, yükleri üretim merkezlerine daha yakın olan ikincil aktarma limanları ve ihracat kapıları üzerinden giderek daha fazla yönlendiriyor.

Sea-Intelligence, “2026’nın ikinci çeyreğine ait PLSCI verileri, kesin bir ağ yeniden kalibrasyonunun altını çiziyor. Denizcilik şirketleri, görünüşe göre ilk kriz yönetiminin ötesine geçerek aktif bir ağ merkezsizleştirmesine doğru ilerliyor” açıklamasında bulundu.

Bu değişim Asya ve Orta Doğu genelinde görülüyor. Singapur’un bağlantı endeksi, 2025’in dördüncü çeyreğinde 1.876,95 olan zirvesinden son çeyrekte 1.833,94’e geriledi. Malezya’nın en büyük iki aktarma merkezi daha sert düşüşler yaşadı; Port Klang son zirvesine göre %5 gerilerken Tanjung Pelepas %7’den fazla düştü.

Çin’in en büyük limanları da bu değişimden etkileniyor. Shanghai ve Ningbo bir önceki çeyreğe göre düşüş kaydetti. Kazananlar ise giderek artan sayıda ikincil liman oldu. Haiphong, bağlantısını ikinci çeyrekte 690,29’a çıkararak en büyük kazananlardan biri haline geldi. Bu, önceki üç aya göre %5,1’lik bir artış anlamına geliyor. Sea-Intelligence, Vietnam limanının doğrudan Çin+1 üretim stratejilerinden ve güney Çin tedarik zincirleriyle yakın entegrasyonundan faydalandığını belirtiyor.

Diğer bölgelerde ise Tayland’daki Laem Chabang, Hindistan’daki Pipavav, Ennore ve Visakhapatnam ile Doğu Afrika’daki Cibuti de taşıyıcıların aktarma yüklerini daha geniş bir liman ağına yaymasıyla önemli artışlar kaydetti.

Orta Doğu da benzer bir tablo sergiliyor. Uzayan Kızıldeniz krizi geleneksel bölgesel merkezlere bağımlılığı azaltırken, taşıyıcılar hizmetleri belirli limanlar etrafında yoğunlaştırmaya başladı. Cidde bağlantı endeksinde çeyrekten çeyreğe %14,9’luk bir artış kaydederken, Khor Fakkan %189 gibi dikkat çekici bir yükseliş gösterdi. Daha önce konteyner bağlantı sıralamalarında yer almayan Fujairah da, taşıyıcıların alternatif aktarma seçeneklerini denemesiyle yeniden ortaya çıktı.

Sea-Intelligence, son haftalık raporunda bu değişikliklerin artık jeopolitik aksaklıklara verilen geçici tepkiler olmadığını savundu.

Danışmanlık şirketi, “Birincil aktarma düğümleri bağlantı tavanlarına ulaştıkça, gemi hatları fazla kapasiteyi mega merkezlerden aktif olarak temizleyerek, sınır ötesi tedarik zinciri çeşitlendirmesini doğrudan destekleyen ikincil bölgesel aktarmalara ve belirli çıkış kapılarına yöneliyor” dedi.

Kaynak: splash247.com