Avrupa Birliği destekli proje kapsamında, Sırbistan’ın Prahovo kenti yakınlarında Tuna Nehri’nde bulunan İkinci Dünya Savaşı’ndan kalma Alman savaş gemisi enkazları temizleniyor. 2028’e kadar sürmesi planlanan çalışmaların, nehir trafiğini güvenli hale getirmesi ve bölgedeki ekonomik kayıpları azaltması hedefleniyor.

Savaşın izleri ortaya çıktı

Sırbistan’ın Prahovo kenti yakınlarında etkisini sürdüren sıcak hava dalgası nedeniyle Tuna Nehri’nin su seviyesi düştü. Su seviyesindeki gerilemeyle birlikte, 1944 yılında Alman Deniz Kuvvetleri (Kriegsmarine) tarafından batırılan çok sayıda savaş gemisi yeniden görünür hale geldi.

Enkazlar, İkinci Dünya Savaşı’nın son döneminde Kızıl Ordu’nun ilerleyişini yavaşlatmak amacıyla Alman birlikleri tarafından bilinçli olarak batırıldı. Düşmanın savaş malzemelerini ele geçirmesini önlemeyi amaçlayan bu karar, Tuna Nehri’nde uzun yıllardır devam eden seyrüsefer sorunlarının da temel nedenlerinden biri oldu.

200’e yakın batık bulunuyor

Avrupa Yatırım Bankası’nın (EIB) desteklediği proje kapsamında, Tuna’nın yaklaşık 5 kilometrelik dar kesiminde yer alan batıkların çıkarılması sürüyor. Operasyon başlamadan önce bölgede yük gemileri, römorkörler, mavnalar ve savaş gemilerinden oluşan yaklaşık 200 batık deniz aracının bulunduğu tespit edildi.

2024 yılında ilk etapta bazı enkazlar çamurdan arındırılarak halatlar yardımıyla kıyıya çekildi. Dönemin Sırbistan İnşaat, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Aleksandar Banjac, modern teknolojiler sayesinde geçmişe göre çok daha güvenli ve hızlı bir çalışma yürütüldüğünü belirtti.

Tehlikeli kurtarma sürüyor

Yetkililer, operasyonun en riskli bölümünü mühimmat taşıyan savaş gemilerinin oluşturduğunu ifade ediyor. Avrupa Yatırım Bankası, bazı batıkların içinde halen canlı mühimmat bulunduğunu ve bu nedenle kurtarma çalışmalarının özel güvenlik önlemleri altında gerçekleştirildiğini açıkladı.

Banjac, gemilerin çıkarılması sırasında uzman dalgıçların görev yaptığını, kum ve çamuru temizlemek için yüksek güçlü pompaların kullanıldığını söyledi. Çıkarılması teknik açıdan mümkün olmayan büyük enkazların ise nehir trafiğini engellemeyecek şekilde nehir yatağında daha derine gömüldüğünü ifade etti.

Ekonomik kayıplar azaltılacak

Projeyle yalnızca tarihi batıkların kaldırılması değil, Tuna Nehri’nin uluslararası taşımacılık açısından daha verimli hale getirilmesi de amaçlanıyor. Avrupa Yatırım Bankası verilerine göre, ilk etapta belirlenen 21 enkazın kaldırılmasıyla ticari gemilerin yaşadığı gecikmelerin azaltılması hedefleniyor.

,Su altındaki batıkların neden olduğu seyrüsefer kısıtlamaları nedeniyle Sırbistan’ın her yıl yaklaşık 5 milyon euro ekonomik kayıp yaşadığı belirtiliyor.

Temmuz 2024’te Avrupa Yatırım Bankası tarafından projeye 16 milyon euro hibe sağlandı. Batı Balkan Ekonomi ve Yatırım Planı kapsamında yürütülen çalışmanın 2028 yılında tamamlanması planlanırken, projenin yük taşımacılığının önemli bir bölümünün kara yolundan iç su yollarına kaydırılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

The post Tuna’da Nazi batıkları çıkarılıyor appeared first on Haber Denizde.