Yaşlanmanın doğal bir parçası olarak bazı bilişsel değişiklikler meydana gelir. Bilgileri hatırlamak, net düşünmek ve yeni ayrıntıları işlemek zamanla zorlaşabilir. Ancak sağlıklı yetişkinler için bu değişiklikler genellikle nispeten hafiftir ve kademeli olarak gelişir.

Yeni bulgular, aşırı vücut ağırlığının bu süreci hızlandırabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar, vücut kitle indeksi (VKİ) yüksek olan kişilerin hafıza, genel bilişsel performans ve yürütücü işlevlerde daha hızlı düşüşler yaşadığını buldu. Bu yetenekler, konsantre olma, planlama, görevleri organize etme ve duyguları düzenleme gibi günlük aktiviteler için çok önemlidir.

Bu bağlantıyı araştırmak için araştırma ekibi, 24 yıl boyunca 50 yaş üstü 8.200’den fazla yetişkini takip eden ulusal düzeyde temsili bir çalışmadan elde edilen verileri analiz etti.

Yüksek Vücut Kitle İndeksi (BMI), Bilişsel Gerilemenin Hızlanmasıyla İlişkili

Sonuçlar, vücut ağırlığı ile bilişsel sağlık arasında tutarlı bir ilişki olduğunu ortaya koydu. Vücut Kitle İndeksindeki her bir puanlık artış, bilişsel gerileme oranının hızlanmasıyla ilişkilendirildi; bu da vücut ağırlığındaki nispeten küçük farklılıkların bile zaman içinde önemli olabileceğini düşündürmektedir.

Bu ilişki, çalışmanın sekizinci yılında en güçlü şekilde ortaya çıktı ve 65 yaş üstü yetişkinlerde etkiler en belirgin şekilde görüldü.

Endişe verici bulgulara rağmen, araştırmacılar beyin sağlığını korumak için potansiyel olarak umut verici bir fırsat da tespit ettiler. Vücut ağırlığını kontrol altında tutmak, bilişsel gerilemeyi yavaşlatmaya yardımcı olabilir ve olası faydalar sadece iki yıl içinde belirgin hale gelebilir.

“İnsanların kilolarını kontrol altında tutmaları durumunda, bilişsel gerileme oranlarını sadece iki yıl içinde önemli ölçüde düşürebildiklerini bulduk,” diyor çalışmanın baş yazarı ve Georgia Üniversitesi Halk Sağlığı Fakültesi’nde yardımcı doçent olan Suhang Song. “Bu da BMI’yı, sağlıklı yaşlanma söz konusu olduğunda en kolay değiştirilebilir risk faktörlerinden biri haline getiriyor.”

Fazla Kilonun Yaşlanan Beyni Nasıl Etkileyebileceği

Genellikle vücut kitle indeksi (BMI) 30 veya üzeri olarak tanımlanan obezite, daha kötü beyin sağlığıyla ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte, bilim insanları hala aşırı vücut ağırlığının hafıza ve diğer bilişsel yetenekleri neden etkilediğini tam olarak anlamaya çalışmaktadır.

Birkaç biyolojik süreç bu bağlantıyı açıklamaya yardımcı olabilir. Fazla kilo, iltihaplanmayı tetikleyebilir, kan dolaşımını bozabilir ve insülin direncine katkıda bulunabilir. Bu değişiklikler birlikte bilişsel bozukluk, Alzheimer hastalığı ve diğer demans türlerinin olasılığını artırabilir.

Bulgular, Amerika Birleşik Devletleri’nde obezitenin ne kadar yaygınlaştığı göz önüne alındığında özellikle önemlidir. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine göre, vücut kitle indeksi (BMI) tek ölçüt olarak kullanıldığında, Amerikalıların yaklaşık beşte ikisi obezite kriterlerini karşılamaktadır.

Bazı bilim insanları, vücut kitle indeksi (BMI) tek başına obezitenin tam bir resmini vermediğini savunuyor. Bel çevresi ölçümlerini ve fazla kiloyla ilişkili tıbbi durumları da dikkate alan daha geniş bir tanımı destekliyorlar. Bu ek kriterler kullanıldığında, obez olarak sınıflandırılan Amerikalıların tahmini oranı %75’e yükseliyor.

Kilo Kontrolü Beyin Sağlığını Korumaya Yardımcı Olabilir

Obezite ile bilişsel gerileme arasındaki potansiyel bağlantı, özellikle demansın giderek yaygınlaşmasıyla birlikte endişe verici bir hal alıyor. Şu anda 7 milyondan fazla Amerikalı demansla yaşıyor ve araştırmacılar bu sayının 2050 yılına kadar iki katına çıkmasını bekliyor.

Çalışma, aşırı kilonun doğrudan bilişsel gerilemeye neden olduğunu kanıtlamasa da, bulguları vücut ağırlığının bilişsel sağlığın korunmasında potansiyel olarak önemli bir faktör olduğunu vurgulamaktadır. Kilonun kontrol altına alınabileceği göz önüne alındığında, araştırmacılar bunun, insanların yaşlandıkça hafıza ve düşünme yeteneklerinin kötüleşme riskini azaltmak için bir fırsat sunabileceğine inanmaktadır.

Song, “Demansın tedavisi yok,” dedi, “bu nedenle, hastalığı önlemek için bulabileceğimiz değiştirilebilir risk faktörlerini belirlemek ve ele almak çok önemli.”

Araştırma, Journal of Neurology dergisinde yayınlandı . Georgia Üniversitesi Halk Sağlığı Fakültesi’nden ortak yazarlar arasında Meng Hsuan Sung, Zhuo Chen, Janani Rajbhandari, Grace Bagwell Adams, Mahmud Khan, Ye Shen ve Xiao Song yer alıyor. Qianhui Xu ve Xia Song da çalışmaya katkıda bulundu.