Bu rahatsızlığın teşhisi için rutin röntgen çekimi önerilmez . Bunun yerine, aile hekimleri belirtilere ve tıbbi geçmişe dayanarak teşhis koyabilirler.

Ancak Avustralya’da diz osteoartriti nedeniyle pratisyen hekime başvuran yeni hastaların neredeyse yarısı görüntüleme yöntemlerine yönlendiriliyor . Osteoartrit görüntüleme yöntemlerinin sağlık sistemine yıllık maliyeti 104,7 milyon Avustralya dolarıdır.

Yeni çalışmamız , diz osteoartritini teşhis etmek için röntgen kullanmanın, kişinin diz ağrısı hakkındaki düşüncelerini etkileyebileceğini ve potansiyel olarak gereksiz diz protezi ameliyatını düşünmesine yol açabileceğini gösteriyor.

Osteoartrit hastalığına yakalandığınızda neler olur?

Osteoartrit, eklemdeki değişiklikler ve eklemin kendini onarmak için aşırı çalışması sonucu ortaya çıkar. Kemikler, kıkırdak, bağlar ve kaslar da dahil olmak üzere eklemin tamamını etkiler.

En sık yaşlılarda, yüksek vücut ağırlığına sahip kişilerde ve daha önce diz yaralanması geçirmiş olanlarda görülür.

Diz osteoartriti olan birçok kişi sürekli ağrı çeker ve yürüme, merdiven çıkma gibi günlük aktivitelerde zorluk yaşar.

Tedavisi nasıl yapılır?

2021-2022 yıllarında 53.000’den fazla Avustralyalı, osteoartrit nedeniyle diz protezi ameliyatı geçirdi .

Eklem protezi ameliyatlarının ağırlıklı olarak rol oynadığı osteoartrit için hastane hizmetlerinin maliyeti 2020-2021’de 3,7 milyar dolara ulaştı .

Eklem protezi ameliyatı, osteoartrit için genellikle kaçınılmaz olarak görülse de, yalnızca uygun cerrahi dışı tedavileri denemiş ve şiddetli semptomları olan kişiler için düşünülmelidir . Ameliyat, kan pıhtısı veya enfeksiyon gibi ciddi yan etkiler riski taşır ve herkes tamamen iyileşmez.

Diz osteoartriti olan çoğu kişi şu yöntemlerle durumu etkili bir şekilde kontrol altına alabilir :

• eğitim ve öz yönetim
• egzersiz ve fiziksel aktivite
• kilo yönetimi (gerekirse)
• Ağrı kesici ilaçlar (örneğin parasetamol ve steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar).

Yaygın bir yanılgıyı çürütmek

Yaygın bir yanılgı , osteoartritin “aşınma ve yıpranma”dan kaynaklandığıdır.

Ancak araştırmalar , bir eklemde röntgende görülen yapısal değişikliklerin boyutunun, kişinin yaşadığı ağrı veya sakatlık düzeyini yansıtmadığını ve semptomların nasıl değişeceğini öngörmediğini göstermektedir.

Eklem değişiklikleri minimal olan bazı kişilerde çok şiddetli semptomlar görülürken, eklem değişiklikleri daha fazla olan diğerlerinde ise yalnızca hafif semptomlar görülür. Bu nedenle diz osteoartritini teşhis etmek veya tedavi kararlarını yönlendirmek için rutin röntgen çekimi önerilmez .

Bunun yerine, kılavuzlar kişinin yaşına (45 yaş ve üzeri olmak) ve semptomlarına (aktivite sırasında eklem ağrısı yaşamak ve sabahları eklem sertliği olmaması veya sertliğin 30 dakikadan kısa sürmesi) dayalı bir “klinik tanı” konulmasını önermektedir.

Buna rağmen, Avustralya’daki birçok sağlık çalışanı diz osteoartritini teşhis etmek için röntgen kullanmaya devam ediyor . Ve osteoartriti olan birçok kişi hala röntgen çektirmeyi bekliyor veya istiyor .

Çalışmamız neyi araştırdı?

Çalışmamızın amacı , diz osteoartritini teşhis etmek için röntgen kullanılmasının, röntgen kullanılmadan yapılan klinik teşhise kıyasla, kişinin osteoartrit yönetimi hakkındaki inançlarını etkileyip etkilemediğini ortaya çıkarmaktı.

Avustralya genelinden 617 kişiyi işe aldık ve onları rastgele üç videodan birini izlemeleri için görevlendirdik. Her video, diz ağrısı hakkında bir genel pratisyen hekimle yapılan varsayımsal bir görüşmeyi gösteriyordu.

Bir gruba, röntgen çekilmeden, yaş ve semptomlara dayanarak diz osteoartriti klinik tanısı kondu.

Diğer iki gruba ise teşhislerini belirlemek için röntgen çekildi (doktor bir gruba röntgen görüntülerini gösterdi, diğerine göstermedi).

Katılımcılar, kendilerine verilen videoyu izledikten sonra osteoartrit yönetimi hakkındaki inançlarıyla ilgili bir anket doldurdular.

Ne bulduk?

Röntgenle teşhis konulan ve röntgen görüntüleri gösterilen kişilerin, klinik teşhis konulanlara (röntgen çekilmeden) kıyasla diz protezi ameliyatına duydukları ihtiyacın %36 daha yüksek olduğu tespit edildi.

Ayrıca egzersiz ve fiziksel aktivitenin eklemlerine daha fazla zarar verebileceğine inanıyorlardı, durumlarının kötüleşmesinden daha çok endişeleniyorlardı ve hareket etmekten daha çok korkuyorlardı.

İlginç bir şekilde, insanlar röntgenle yapılan teşhisten klinik teşhise göre biraz daha memnun kaldılar.

Bu durum, osteoartritin “aşınma ve yıpranma”dan kaynaklandığına dair yaygın yanlış anlayışı ve tedaviyi yönlendirmek için eklem içindeki “hasarın” görülmesi gerektiği varsayımını yansıtıyor olabilir .

Bu durum osteoartrit hastaları için ne anlama geliyor?

Bulgularımız, diz osteoartritini teşhis ederken gereksiz röntgen çekimlerinden kaçınmanın neden önemli olduğunu göstermektedir.

Klinik uygulamaları değiştirmek zorlu olsa da, gereksiz röntgen çekimlerini azaltmak hastaların kaygılarını hafifletmeye, eklem hasarı hakkındaki gereksiz endişeleri önlemeye ve maliyetli ve potansiyel olarak gereksiz eklem protezi ameliyatlarına olan talebi azaltmaya yardımcı olabilir.

Ayrıca tıbbi radyasyona maruz kalmayı azaltmaya ve sağlık hizmeti maliyetlerini düşürmeye de yardımcı olabilir .

Osteoartrit , sırt ve omuz ağrıları üzerine yapılan önceki araştırmalar da benzer şekilde, sağlık profesyonellerinin eklem “aşınması ve yıpranmasına” odaklanmasının, hastaların durumları hakkında daha fazla endişelenmelerine ve eklemlerine zarar verme konusunda kaygı duymalarına neden olabileceğini göstermektedir.

Diz osteoartriti rahatsızlığınız varsa, rutin röntgen çekimlerinin teşhis veya sizin için en iyi tedaviyi belirlemek için gerekli olmadığını bilmelisiniz. Röntgen çektirmek sizi daha çok endişelendirebilir ve ameliyata daha açık hale getirebilir. Ancak ağrıyı azaltabilecek, hareketliliği artırabilecek ve daha az invaziv olan bir dizi cerrahi olmayan seçenek mevcuttur.

Yazan:

• Belinda Lawford
  , Melbourne Üniversitesi Fizyoterapi Bölümü Kıdemli Araştırma Görevlisi
• Kim Bennell
  , Melbourne Üniversitesi Fizyoterapi Profesörü
• Rana Hinman
  , Melbourne Üniversitesi Fizyoterapi Profesörü
• Travis Haber
  , Melbourne Üniversitesi’nde Fizyoterapi alanında Doktora Sonrası Araştırma Görevlisi.