23 Ekim’deki bir bilgilendirme toplantısında, NASA Yöneticisi Jared Isaacman ve diğer kurum liderleri Artemis programının sonraki adımlarını özetledi. Gözden geçirilmiş yaklaşım, iki ana göreve odaklanıyor: 2027’de yapılması planlanan bir test uçuşu olan Artemis III ve 2028’de astronotları Ay yüzeyine indirmeyi amaçlayan Artemis IV.

Bu duyuru, NASA’nın Ignition girişimi aracılığıyla bu yılın başlarında ortaya koyduğu önceliklere dayanıyor. Ajans yetkilileri ayrıca uzay aracı geliştirme, görev hazırlıkları ve özel havacılık şirketleriyle yapılan ortaklıklardaki son gelişmeleri de vurguladı. Bu çabalar, teknik riskleri azaltmayı, takvimi hızlandırmayı ve Ay’da kalıcı bir Amerikan varlığının temelini oluşturmayı amaçlıyor.

“NASA son derece enerjik bir dönemden geçiyor ve bu güncellemeler hikayenin sadece küçük bir parçası. Dünyayı değiştirecek sonuçların mümkün olan en hızlı, güvenli, uygun fiyatlı ve başarılı şekilde elde edilmesini sağlamak için göreve son derece odaklanıyoruz,” dedi Isaacman. “NASA, Ay görevlerini gerçeğe dönüştürmek için sonuç odaklı çalışıyor ve başkalarının planlarını bize getirmesini beklemiyoruz; stratejik rakipler Dünya’nın ötesinde kalıcı bir varlık arayışında oldukları için kampanya acilen ilerlemeli.”

Artemis III, Dünya yörüngesinde iki ay iniş aracını test edecek.

NASA, insanlı bir Ay inişi girişiminden önce Dünya yörüngesinde büyük bir prova yapmayı planlıyor. Artemis III görevi, NASA’nın Orion uzay aracını ve SpaceX ile Blue Origin tarafından geliştirilen deneysel Ay iniş araçlarını bir araya getirecek.

Dört astronot, NASA’nın güçlü SLS (Uzay Fırlatma Sistemi) roketiyle fırlatılacak olan Orion uzay aracında yolculuk yapacak. Planlanan 14 günlük görev süresince, mürettebat her iki şirketin iniş aracı test araçlarıyla buluşma ve kenetlenme prosedürlerini uygulayacak. Buluşma, iki uzay aracının yörüngede buluşmasını yönlendirmeyi içerirken, kenetlenme ise astronotların araçlar arasında hareket edebilmesi için araçların birbirine bağlanmasını sağlar.

Bu gösteriler, Artemis IV’ün astronotları Ay yüzeyine taşıma girişiminden önce uzay aracının önemli yeteneklerini doğrulamak amacıyla tasarlanmıştır.

Testler dikkatlice planlanmış bir sırayla gerçekleştirilecek. Blue Origin ilk olarak Blue Moon iniş aracının test versiyonunu Dünya yörüngesine fırlatacak. Ardından NASA, Orion ve dört astronotunu SLS roketiyle uzaya gönderecek; burada Orion, Blue Moon aracıyla buluşup kenetlenecek.

Ardından SpaceX, Starship’in 3. versiyon ay iniş aracının test sürümünü fırlatacak. Orion, Blue Moon’dan ayrılacak ve bu kez Starship ile birleşme manevrası daha gerçekleştirecek. NASA, tek bir mürettebatlı görev sırasında her iki sistemi de test ederek, 2028’deki iniş girişiminden önce belirsizlikleri azaltırken gerekli operasyonel deneyimi toplamayı hedefliyor.

NASA Roket Hazırlama Sürelerini ve Maliyetlerini Kısaltıyor

Yeni görev detayları, Artemis ile ilgili diğer son ilerleme raporlarını takip ediyor. NASA’ya göre, Artemis III için gerekli donanım planlandığı gibi ilerliyor ve işlemdeki iyileştirmeler hazırlık sürelerini yaklaşık %50 oranında kısalttı.

Ajans ayrıca, roket yakıt hattının kritik bir bileşenini içeren önemli bir mühendislik başarısını da bildirdi. NASA mühendisleri, dışarıdan bir tedarikçiye güvenmek yerine, bileşeni sadece beş ay içinde yeniden tasarladı, üretti ve test etti. Bu çalışmanın maliyeti, harici bir satıcıdan alınan önceki tahminin yaklaşık onda biri kadardı.

NASA’nın Artemis program yöneticisi Jeremy Parsons, “NASA’nın bu tür çalışmaları yapması beklenmeli ve biz de bunu yapabilecek roket donanımı ve operasyonları konusunda dünyanın en iyi teknik bilgisine sahibiz” dedi. “Bu, temel yetkinliklerimizi nasıl yeniden inşa ettiğimizin ve uzmanlığı dışarıdan temin etmeye devam etmek yerine teknik işlevlerde mükemmellik merkezleri geliştirdiğimizin bir örneğidir.”

Bu iyileştirmeler, NASA’nın dahili mühendislik yeteneklerini güçlendirme, geliştirme sürelerini kısaltma ve görevlerin fırlatmaya hazırlanma maliyetini düşürme yönündeki daha geniş kapsamlı çabalarını yansıtıyor.

SpaceX ve Blue Origin Ay’a Ulaşmak İçin Farklı Yollar Sunuyor

NASA, 2028’deki Artemis IV görevi için, Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden SLS roketiyle Orion uzay aracını kullanarak astronotları uzaya göndermeyi planlıyor. Uzaya ulaştıktan sonra, mürettebat Ay yüzeyine ulaşmak için SpaceX veya Blue Origin tarafından geliştirilen bir Ay iniş sistemine güvenecek.

Her iki şirket de operasyonları daha basit, daha verimli ve daha uyarlanabilir hale getirmek için orijinal görev tasarımlarını revize etti. Aynı amacı paylaşsalar da, astronotları ay yüzeyine taşıma yaklaşımları önemli ölçüde farklılık gösteriyor.

SpaceX, Dünya yörüngesinde ek yakıt alacak olan Starship uzay aracını kullanmayı planlıyor. Yakıt ikmalinden sonra Starship, Orion ile buluşacak ve uzay aracını Ay’a doğru taşıyacak. Yörüngede yakıt ikmali, SpaceX’in stratejisinin önemli bir parçası çünkü bu, aracın fırlatma rampasından ayrıldıktan sonra yolculuğu için gerekli yakıtı almasını sağlıyor.

Blue Origin, Blue Moon Mark 2 iniş aracıyla farklı bir yaklaşım geliştiriyor. Plan, iniş aracını Ay’a doğru göndermek için Dünya yörüngesinde ek itici kademeler kullanılmasını öngörüyor. İniş aracı daha sonra nispeten düşük bir Ay yörüngesinde Orion ile buluşacak ve astronotları yüzeye indirecek.

Her iki şirket de sistemlerini 2028’de insanlı bir Ay inişini destekleyecek şekilde hazır hale getirmek için çalışıyor. İki potansiyel iniş sistemini muhafaza etmek, geliştirme ve testler devam ederken NASA’ya daha fazla esneklik sağlıyor.

NASA, Artemis IV için Yeni Roket Seçeneklerini Araştırıyor

NASA ayrıca Artemis IV görevinde kullanılan SLS roketinin iki olası üst kademesini de değerlendiriyor. Üst kademe, bir roketin önceki kademeleri görevlerini tamamladıktan sonra ek itme gücü sağlayan ve uzay aracını hedefine doğru göndermeye yardımcı olan kısmıdır.

Bir seçenek, SLS tarafından halihazırda kullanılan geçici kriyojenik itme kademesidir. Diğeri ise, ek yakıt depolayacak olan United Launch Alliance’ın Centaur V üst kademesinin genişletilmiş bir versiyonudur.

NASA, her iki olasılığı da geliştirerek fırlatma planlarında esnekliği korumayı ve tek bir teknik çözüme bağımlı hale gelmekten kaçınmayı umuyor. Alternatiflere sahip olmak, ajansın daha geniş Ay’a iniş programını tehlikeye atmadan mühendislik zorluklarına yanıt vermesine yardımcı olabilir.

Yeni Hafif Uzay Giysisi Ay Yürüyüşlerini Hızlandırabilir

Bir diğer önemli değişiklik ise astronotların ay yüzeyini keşfederken giyecekleri uzay kıyafetleriyle ilgili.

NASA, Axiom Space ile birlikte “Sortie suit” olarak bilinen ikinci, daha hafif bir tasarım üzerinde çalışıyor. Yeni kıyafet, özellikle Ay yüzeyine yapılacak ilk keşif gezileri için tasarlandı ve Axiom’un daha büyük olan ana uzay kıyafetinin yaklaşık yarısı kadar ağırlığa sahip.

Daha hafif tasarım, ilk iniş görevleri için hazırlıkları basitleştirebilir ve astronotların ay yüzeyini daha erken keşfetmeye başlamasına yardımcı olabilir.

Ancak Sortie uzay giysisi, ana tasarımı değiştirmek için tasarlanmamıştır. Axiom’un daha yetenekli uzay giysisi, uzay aracının dışında daha uzun süreler geçirmeyi ve daha zorlu yüzey faaliyetlerini gerektiren gelecekteki görevler için NASA’nın planlarının bir parçası olarak kalacaktır.

Ay’da Kalıcı Bir İnsan Varlığı Kurmak

NASA’nın hedefleri, astronotları tek bir görev için Ay yüzeyine geri göndermenin çok ötesine uzanıyor.

Artemis programı ilerledikçe, ajans Ay’ın Güney Kutbu yakınlarında giderek daha zorlu keşif gezilerine mürettebat göndermeyi planlıyor. Bu bölge, gelecekteki Ay keşiflerinin önemli bir odak noktasıdır ve görevler, insanların Ay’ın ne kadarını doğrudan inceleyebileceğini genişletmek için tasarlanmıştır.

NASA bu çabayı, yenilik ve keşif alanında yeni bir Altın Çağın parçası olarak tanımlıyor. Ajans, Ay görevlerinin bilimsel keşifleri desteklemesini, ekonomik faydalar sağlamasını ve daha iddialı uzay keşifleri için gerekli teknolojilerin geliştirilmesini teşvik etmesini bekliyor.

Nihayetinde amaç, önceki ay keşif gezilerinin kısa süreli ziyaretlerini tekrarlamak yerine, Ay’da kalıcı bir insan varlığı oluşturmaktır. Uzay araçlarını işletmekten, astronotları desteklemekten ve ay yüzeyinde giderek daha karmaşık görevler yürütmekten elde edilen deneyim, NASA’nın bir diğer tarihi hedefi olan ilk astronotları Mars’a gönderme hedefine hazırlanmasına da yardımcı olacaktır.